May 2009 - Page 18 of 25 - ThienNhien.Net | Con người và Thiên nhiên

Home 2009 May

1...171819...25 Page 18 of 25

Trên Facebook

4 giờ trước

Bài học từ da cá mậpCá mập bơi trong đại dương suốt đời nhưng cơ thể chúng không dễ bị các sinh vật nhỏ bám kín như nhiều bề mặt khác dưới nước. Một phần bí mật nằm ở lớp da rất đặc biệt. Da cá mập không nhẵn hoàn toàn, mà được phủ bởi vô số cấu trúc nhỏ giống như những chiếc răng li ti.Những cấu trúc này được gọi là răng da. Chúng tạo ra các rãnh rất nhỏ trên bề mặt, giúp cá mập giảm lực cản khi bơi và hạn chế sinh vật bám vào cơ thể. Với mắt thường, ta khó nhận ra sự tinh vi ấy. Nhưng dưới kính hiển vi, da cá mập giống như một thiết kế vật liệu rất phức tạp.Từ đặc điểm này, các nhà khoa học đã phát triển những bề mặt mô phỏng da cá mập. Thay vì dùng hóa chất để tiêu diệt vi khuẩn, các bề mặt này được thiết kế để khiến vi khuẩn khó bám và khó tạo thành màng sinh học. Đây là hướng tiếp cận rất đáng chú ý trong bệnh viện, phòng thí nghiệm, nhà vệ sinh công cộng và nhiều không gian cần giữ vệ sinh cao.Câu chuyện của da cá mập cho thấy thiên nhiên không chỉ giải quyết vấn đề bằng sức mạnh. Đôi khi, lời giải nằm ở hình dạng, cấu trúc và cách sắp xếp vật liệu ở cấp độ rất nhỏ. Một thay đổi tinh vi trên bề mặt có thể tạo ra khác biệt lớn trong vận hành.Từ đại dương đến bệnh viện, từ làn da của một loài cá đến bề mặt vật liệu hiện đại, mô phỏng sinh học mở ra cách suy nghĩ mới: thiết kế tốt hơn không nhất thiết phải phức tạp hơn, mà có thể bắt đầu từ việc quan sát tự nhiên kỹ hơn.Bảo vệ các loài hoang dã cũng là bảo vệ những ý tưởng mà khoa học còn đang tiếp tục học hỏi.#ThienNhienNet #HocTuThienNhien #mophongsinhhoc #Sangtaoxanh #camap #ytexanh #DaDangSinhHoc ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

1 ngày trước

Bí mật của lá senLá sen mọc giữa bùn và nước, nhưng bề mặt lá thường rất sạch. Nước rơi xuống lá không thấm vào trong mà tụ lại thành từng giọt tròn rồi lăn đi. Trên đường lăn, những giọt nước cuốn theo bụi bẩn và các hạt nhỏ bám trên bề mặt lá.Bí mật nằm ở cấu trúc rất đặc biệt của lá sen. Nếu nhìn bằng kính hiển vi, bề mặt lá không phẳng như mắt thường quan sát. Nó có những gờ và hạt li ti ở cấp độ rất nhỏ, kết hợp với lớp sáp tự nhiên. Nhờ vậy, nước khó bám vào lá, bụi bẩn cũng khó giữ lại.Từ đặc điểm ấy, các nhà khoa học đã phát triển khái niệm bề mặt tự làm sạch. Nguyên lý từ lá sen được ứng dụng trong nhiều loại vật liệu, như sơn tường, kính, vải, gạch men hoặc lớp phủ bảo vệ bề mặt. Mục tiêu là tạo ra những vật liệu ít bám bụi hơn, dễ vệ sinh hơn và có thể giảm nhu cầu sử dụng hóa chất tẩy rửa.Câu chuyện của lá sen cho thấy thiên nhiên không chỉ tạo ra vẻ đẹp. Trong từng chiếc lá, cánh hoa hay cấu trúc nhỏ bé, tự nhiên đã tích lũy nhiều giải pháp tinh vi cho những vấn đề rất thực tế của đời sống con người.Một chiếc lá sạch giữa ao bùn có thể gợi mở cả một hướng nghiên cứu về vật liệu bền vững. Đó cũng là tinh thần của mô phỏng sinh học: học từ tự nhiên để thiết kế thông minh hơn, tiết kiệm hơn và thân thiện hơn với môi trường.Bảo vệ thiên nhiên là giữ lại những bài học mà con người còn đang tiếp tục khám phá.Ảnh của báo Sóc Trăng.#ThienNhienNet #HocTuThienNhien #mophongsinhhoc #Sangtaoxanh #lasen #congnghexanh #DaDangSinhHoc ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

2 ngày trước

Mũi tàu và mỏ chimMột con chim bói cá lao xuống mặt nước gần như không tạo ra tiếng động lớn. Cú lao ấy rất nhanh, gọn và chính xác. Từ không khí vào nước, hai môi trường có mật độ rất khác nhau, nhưng chiếc mỏ dài và thuôn của chim bói cá giúp nó xuyên qua mặt nước một cách mềm mại.Câu chuyện ấy từng gợi cảm hứng cho một kỹ sư Nhật Bản khi ông tìm cách cải tiến tàu cao tốc Shinkansen. Vấn đề của tàu là mỗi lần lao ra khỏi đường hầm, khối không khí bị nén phía trước tạo ra tiếng nổ lớn, gây ồn cho khu vực xung quanh. Các kỹ sư cần một thiết kế giúp tàu đi nhanh hơn, êm hơn và tiết kiệm năng lượng hơn.Họ nhìn vào mỏ chim bói cá. Phần đầu tàu sau đó được thiết kế dài và thuôn hơn, mô phỏng cách chiếc mỏ giúp chim bói cá đi từ không khí vào nước. Kết quả là tiếng ồn giảm đáng kể, tàu vận hành hiệu quả hơn và tiêu thụ ít điện hơn.Đây là một ví dụ tiêu biểu của mô phỏng sinh học. Con người không sao chép thiên nhiên một cách máy móc mà học từ những giải pháp đã được tự nhiên thử nghiệm qua hàng triệu năm tiến hóa. Một loài chim nhỏ bên sông có thể gợi mở lời giải cho một bài toán lớn của giao thông hiện đại.Thiên nhiên không chỉ là nơi để ngắm nhìn hay bảo vệ. Thiên nhiên còn là một kho tri thức sống. Mỗi loài, mỗi cấu trúc, mỗi cách thích nghi đều có thể chứa đựng những bài học quý giá cho khoa học, công nghệ và phát triển bền vững.Bảo vệ thiên nhiên vì vậy cũng là bảo vệ khả năng học hỏi của chính con người.Ảnh: Wikipedia.#ThienNhienNet #HocTuThienNhien #mophongsinhhoc #Sangtaoxanh #chimboica #congnghexanh #DaDangSinhHoc ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

3 ngày trước

TRE CŨNG NỞ HOA!Thế giới hiện có khoảng 1.700 loài tre thuộc hơn 120 chi, phân bố chủ yếu ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ. Dù rất quen thuộc với đời sống con người, tre lại sở hữu một trong những hiện tượng sinh học kỳ lạ nhất trong giới thực vật. Nhiều loài tre chỉ nở hoa một lần duy nhất sau 50 đến 120 năm, thậm chí lâu hơn. Hoa tre khá nhỏ, mảnh và kín đáo, trông giống hoa của các loài cỏ, thường mọc thành từng cụm với hương thơm nhẹ của gỗ non và cam chanh.Điều đặc biệt là các quần thể cùng loài có thể nở hoa gần như đồng thời dù cách nhau hàng nghìn km. Nguyên nhân là phần lớn tre sinh sản vô tính bằng thân ngầm, tạo ra những cá thể mang bộ gene gần như giống hệt nhau. Chúng dường như cùng mang một chiếc đồng hồ sinh học được thiết lập từ nhiều thập niên trước. Khi thời điểm đến, cả khu rừng tre sẽ đồng loạt ra hoa, kết hạt và ở nhiều loài, cây mẹ sẽ chết sau đó để nhường nguồn sống cho thế hệ mới phát triển từ hạt.Những đợt tre nở hoa hàng loạt có thể tạo ra tác động sinh thái rất lớn. Lượng hạt dồi dào trở thành nguồn thức ăn khổng lồ cho chuột và nhiều loài gặm nhấm khác, khiến quần thể của chúng tăng bùng nổ. Khi nguồn hạt cạn kiệt, những đàn chuột này có thể tràn sang ruộng đồng, phá hoại mùa màng trên diện rộng. Tuy nhiên, không phải mọi loài tre đều chết sau khi ra hoa. Một số loài vẫn có thể sống sót nếu hệ thân ngầm còn khỏe mạnh và tiếp tục sinh trưởng trở lại trong những năm sau đó. Dù vậy, mỗi lần tre nở hoa vẫn được xem là một trong những hiện tượng hiếm gặp và kỳ thú nhất của thế giới thực vật.Ảnh: Wikipedia. ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

4 ngày trước

Quy hoạch lại không gian sống cho thiên nhiênTái hoang dã không có nghĩa là loại con người ra khỏi thiên nhiên. Quan trọng hơn là sắp xếp lại mối quan hệ giữa con người và rừng, để thiên nhiên có đủ không gian tự vận hành, còn con người có thể sống cùng rừng theo cách ít gây tổn thương hơn. Với các loài thú lớn, điều này đặc biệt quan trọng, bởi chúng cần vùng sống rộng, cần đường di chuyển an toàn, cần nơi kiếm ăn, nguồn nước, nơi trú ẩn và những khoảng không gian ít bị quấy nhiễu.Trong một thời gian dài, bảo tồn thiên nhiên thường được hiểu là khoanh lại một khu rừng, đặt biển cấm, lập ban quản lý và tổ chức tuần tra. Những việc đó vẫn rất cần thiết. Nhưng với các loài thú lớn và các quá trình sinh thái rộng hơn, bảo vệ từng khu rừng riêng lẻ là chưa đủ. Voi, bò tót, hươu, nai, thú ăn thịt hay nhiều loài chim lớn không di chuyển theo ranh giới hành chính. Chúng đi theo mùa, theo nguồn thức ăn, nguồn nước, độ an toàn và sự kết nối giữa các sinh cảnh.Vì vậy, tái hoang dã đòi hỏi cách nhìn ở quy mô cảnh quan. Một khu bảo tồn không thể đứng một mình như một hòn đảo xanh giữa đường sá, nương rẫy, khu dân cư và các vùng săn bắt. Cần có vùng lõi đủ an toàn, vùng đệm được quản lý tốt, các hành lang sinh thái kết nối những mảng rừng còn lại, và những khu vực phục hồi để mở rộng không gian sống cho các loài. Nơi nào thú lớn có thể đi qua an toàn, nơi đó nhiều loài khác cũng có thêm cơ hội tồn tại.Quy hoạch cho tái hoang dã cũng không thể chỉ nhìn vào bản đồ rừng. Cần nhìn vào cả những áp lực xã hội và kinh tế quanh rừng. Người dân sống gần rừng cần đất sản xuất, sinh kế, đường đi, nguồn nước và an toàn trước xung đột với động vật hoang dã. Nếu không giải quyết các nhu cầu này, bảo tồn rất dễ trở thành một gánh nặng đặt lên cộng đồng địa phương. Khi đó, rừng có thể được bảo vệ trên giấy, nhưng trong thực tế vẫn bị săn bắt, đặt bẫy, lấn chiếm hoặc khai thác quá mức.Cách tiếp cận thực tế hơn là coi cộng đồng địa phương là một phần của giải pháp. Người dân có thể tham gia tuần tra, giám sát động vật hoang dã, phục hồi sinh cảnh, cảnh báo xung đột, bảo vệ nguồn nước, phát triển sinh kế thân thiện với thiên nhiên và hưởng lợi từ các chương trình bảo tồn. Khi người sống cạnh rừng có lý do để giữ rừng sống, việc bảo vệ thú lớn sẽ có nền tảng xã hội vững chắc hơn.Tái hoang dã vì thế không bắt đầu bằng một hành động đơn lẻ. Nó là một quá trình dài hạn, kết hợp giữa quy hoạch không gian, phục hồi sinh cảnh, giảm săn bắt, kiểm soát tiêu thụ động vật hoang dã, kết nối các khu rừng, hỗ trợ sinh kế và thay đổi cách xã hội nhìn về thiên nhiên. Đó không chỉ là câu chuyện của ngành bảo tồn, mà còn liên quan đến giao thông, nông nghiệp, lâm nghiệp, du lịch, thủy điện, phát triển hạ tầng và quy hoạch sử dụng đất.Nếu chỉ nhìn rừng như diện tích cây xanh, chúng ta có thể hài lòng với những con số trên bản đồ. Nhưng nếu nhìn rừng như một hệ sinh thái sống, câu hỏi sẽ khác đi: rừng có còn đủ rộng cho thú lớn không, có còn đủ an toàn cho các loài hoang dã không, có còn đủ kết nối để sự sống di chuyển không, và con người có đang tạo điều kiện để thiên nhiên tự phục hồi hay không.Tái hoang dã nhắc chúng ta rằng bảo tồn không chỉ là giữ lại những gì còn sót lại. Đó còn là mở thêm cơ hội để thiên nhiên phục hồi. Muốn rừng không còn rỗng, cần trả lại cho rừng không gian, sự yên tĩnh, sự kết nối và những vai trò sinh thái đã mất. Muốn sống cùng thiên nhiên, con người cũng cần học cách nhường lại một phần không gian cho các loài khác cùng tồn tại.Ảnh: Tường Chopper/Pexels.#ThienNhienNet #taihoangda #rungkhongrong #thulon #BaoTonThienNhien #DaDangSinhHoc #SongCungThienNhien ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

Monthly Archives: May 2009

Xâm nhập mặn gây hại lúa ở Kiên Giang

Mưa nhiều ngày gây thiệt hại lớn ở Đồng Nai

“Tắc” nước sạch cho nông thôn

Chính sách luật đất đai liên quan đến nông nghiệp và...

Hậu Giang phát huy thế mạnh về nông nghiệp, thủy sản

Môi trường sông Thị Vải được cải thiện đáng kể

Lễ bỏ mả của người Ê Đê

Thợ săn đô thị – mối đe doạ chính của khỉ...

Khám phá Fansipan

Tiêu dùng bền vững – chuyện không bao giờ cũ