May 2009 - Page 19 of 25 - ThienNhien.Net | Con người và Thiên nhiên

Home 2009 May

1...181920...25 Page 19 of 25

Trên Facebook

1 ngày trước

Bí mật của lá senLá sen mọc giữa bùn và nước, nhưng bề mặt lá thường rất sạch. Nước rơi xuống lá không thấm vào trong mà tụ lại thành từng giọt tròn rồi lăn đi. Trên đường lăn, những giọt nước cuốn theo bụi bẩn và các hạt nhỏ bám trên bề mặt lá.Bí mật nằm ở cấu trúc rất đặc biệt của lá sen. Nếu nhìn bằng kính hiển vi, bề mặt lá không phẳng như mắt thường quan sát. Nó có những gờ và hạt li ti ở cấp độ rất nhỏ, kết hợp với lớp sáp tự nhiên. Nhờ vậy, nước khó bám vào lá, bụi bẩn cũng khó giữ lại.Từ đặc điểm ấy, các nhà khoa học đã phát triển khái niệm bề mặt tự làm sạch. Nguyên lý từ lá sen được ứng dụng trong nhiều loại vật liệu, như sơn tường, kính, vải, gạch men hoặc lớp phủ bảo vệ bề mặt. Mục tiêu là tạo ra những vật liệu ít bám bụi hơn, dễ vệ sinh hơn và có thể giảm nhu cầu sử dụng hóa chất tẩy rửa.Câu chuyện của lá sen cho thấy thiên nhiên không chỉ tạo ra vẻ đẹp. Trong từng chiếc lá, cánh hoa hay cấu trúc nhỏ bé, tự nhiên đã tích lũy nhiều giải pháp tinh vi cho những vấn đề rất thực tế của đời sống con người.Một chiếc lá sạch giữa ao bùn có thể gợi mở cả một hướng nghiên cứu về vật liệu bền vững. Đó cũng là tinh thần của mô phỏng sinh học: học từ tự nhiên để thiết kế thông minh hơn, tiết kiệm hơn và thân thiện hơn với môi trường.Bảo vệ thiên nhiên là giữ lại những bài học mà con người còn đang tiếp tục khám phá.Ảnh của báo Sóc Trăng.#ThienNhienNet #HocTuThienNhien #mophongsinhhoc #Sangtaoxanh #lasen #congnghexanh #DaDangSinhHoc ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

2 ngày trước

Mũi tàu và mỏ chimMột con chim bói cá lao xuống mặt nước gần như không tạo ra tiếng động lớn. Cú lao ấy rất nhanh, gọn và chính xác. Từ không khí vào nước, hai môi trường có mật độ rất khác nhau, nhưng chiếc mỏ dài và thuôn của chim bói cá giúp nó xuyên qua mặt nước một cách mềm mại.Câu chuyện ấy từng gợi cảm hứng cho một kỹ sư Nhật Bản khi ông tìm cách cải tiến tàu cao tốc Shinkansen. Vấn đề của tàu là mỗi lần lao ra khỏi đường hầm, khối không khí bị nén phía trước tạo ra tiếng nổ lớn, gây ồn cho khu vực xung quanh. Các kỹ sư cần một thiết kế giúp tàu đi nhanh hơn, êm hơn và tiết kiệm năng lượng hơn.Họ nhìn vào mỏ chim bói cá. Phần đầu tàu sau đó được thiết kế dài và thuôn hơn, mô phỏng cách chiếc mỏ giúp chim bói cá đi từ không khí vào nước. Kết quả là tiếng ồn giảm đáng kể, tàu vận hành hiệu quả hơn và tiêu thụ ít điện hơn.Đây là một ví dụ tiêu biểu của mô phỏng sinh học. Con người không sao chép thiên nhiên một cách máy móc mà học từ những giải pháp đã được tự nhiên thử nghiệm qua hàng triệu năm tiến hóa. Một loài chim nhỏ bên sông có thể gợi mở lời giải cho một bài toán lớn của giao thông hiện đại.Thiên nhiên không chỉ là nơi để ngắm nhìn hay bảo vệ. Thiên nhiên còn là một kho tri thức sống. Mỗi loài, mỗi cấu trúc, mỗi cách thích nghi đều có thể chứa đựng những bài học quý giá cho khoa học, công nghệ và phát triển bền vững.Bảo vệ thiên nhiên vì vậy cũng là bảo vệ khả năng học hỏi của chính con người.Ảnh: Wikipedia.#ThienNhienNet #HocTuThienNhien #mophongsinhhoc #Sangtaoxanh #chimboica #congnghexanh #DaDangSinhHoc ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

3 ngày trước

TRE CŨNG NỞ HOA!Thế giới hiện có khoảng 1.700 loài tre thuộc hơn 120 chi, phân bố chủ yếu ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ. Dù rất quen thuộc với đời sống con người, tre lại sở hữu một trong những hiện tượng sinh học kỳ lạ nhất trong giới thực vật. Nhiều loài tre chỉ nở hoa một lần duy nhất sau 50 đến 120 năm, thậm chí lâu hơn. Hoa tre khá nhỏ, mảnh và kín đáo, trông giống hoa của các loài cỏ, thường mọc thành từng cụm với hương thơm nhẹ của gỗ non và cam chanh.Điều đặc biệt là các quần thể cùng loài có thể nở hoa gần như đồng thời dù cách nhau hàng nghìn km. Nguyên nhân là phần lớn tre sinh sản vô tính bằng thân ngầm, tạo ra những cá thể mang bộ gene gần như giống hệt nhau. Chúng dường như cùng mang một chiếc đồng hồ sinh học được thiết lập từ nhiều thập niên trước. Khi thời điểm đến, cả khu rừng tre sẽ đồng loạt ra hoa, kết hạt và ở nhiều loài, cây mẹ sẽ chết sau đó để nhường nguồn sống cho thế hệ mới phát triển từ hạt.Những đợt tre nở hoa hàng loạt có thể tạo ra tác động sinh thái rất lớn. Lượng hạt dồi dào trở thành nguồn thức ăn khổng lồ cho chuột và nhiều loài gặm nhấm khác, khiến quần thể của chúng tăng bùng nổ. Khi nguồn hạt cạn kiệt, những đàn chuột này có thể tràn sang ruộng đồng, phá hoại mùa màng trên diện rộng. Tuy nhiên, không phải mọi loài tre đều chết sau khi ra hoa. Một số loài vẫn có thể sống sót nếu hệ thân ngầm còn khỏe mạnh và tiếp tục sinh trưởng trở lại trong những năm sau đó. Dù vậy, mỗi lần tre nở hoa vẫn được xem là một trong những hiện tượng hiếm gặp và kỳ thú nhất của thế giới thực vật.Ảnh: Wikipedia. ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

4 ngày trước

Quy hoạch lại không gian sống cho thiên nhiênTái hoang dã không có nghĩa là loại con người ra khỏi thiên nhiên. Quan trọng hơn là sắp xếp lại mối quan hệ giữa con người và rừng, để thiên nhiên có đủ không gian tự vận hành, còn con người có thể sống cùng rừng theo cách ít gây tổn thương hơn. Với các loài thú lớn, điều này đặc biệt quan trọng, bởi chúng cần vùng sống rộng, cần đường di chuyển an toàn, cần nơi kiếm ăn, nguồn nước, nơi trú ẩn và những khoảng không gian ít bị quấy nhiễu.Trong một thời gian dài, bảo tồn thiên nhiên thường được hiểu là khoanh lại một khu rừng, đặt biển cấm, lập ban quản lý và tổ chức tuần tra. Những việc đó vẫn rất cần thiết. Nhưng với các loài thú lớn và các quá trình sinh thái rộng hơn, bảo vệ từng khu rừng riêng lẻ là chưa đủ. Voi, bò tót, hươu, nai, thú ăn thịt hay nhiều loài chim lớn không di chuyển theo ranh giới hành chính. Chúng đi theo mùa, theo nguồn thức ăn, nguồn nước, độ an toàn và sự kết nối giữa các sinh cảnh.Vì vậy, tái hoang dã đòi hỏi cách nhìn ở quy mô cảnh quan. Một khu bảo tồn không thể đứng một mình như một hòn đảo xanh giữa đường sá, nương rẫy, khu dân cư và các vùng săn bắt. Cần có vùng lõi đủ an toàn, vùng đệm được quản lý tốt, các hành lang sinh thái kết nối những mảng rừng còn lại, và những khu vực phục hồi để mở rộng không gian sống cho các loài. Nơi nào thú lớn có thể đi qua an toàn, nơi đó nhiều loài khác cũng có thêm cơ hội tồn tại.Quy hoạch cho tái hoang dã cũng không thể chỉ nhìn vào bản đồ rừng. Cần nhìn vào cả những áp lực xã hội và kinh tế quanh rừng. Người dân sống gần rừng cần đất sản xuất, sinh kế, đường đi, nguồn nước và an toàn trước xung đột với động vật hoang dã. Nếu không giải quyết các nhu cầu này, bảo tồn rất dễ trở thành một gánh nặng đặt lên cộng đồng địa phương. Khi đó, rừng có thể được bảo vệ trên giấy, nhưng trong thực tế vẫn bị săn bắt, đặt bẫy, lấn chiếm hoặc khai thác quá mức.Cách tiếp cận thực tế hơn là coi cộng đồng địa phương là một phần của giải pháp. Người dân có thể tham gia tuần tra, giám sát động vật hoang dã, phục hồi sinh cảnh, cảnh báo xung đột, bảo vệ nguồn nước, phát triển sinh kế thân thiện với thiên nhiên và hưởng lợi từ các chương trình bảo tồn. Khi người sống cạnh rừng có lý do để giữ rừng sống, việc bảo vệ thú lớn sẽ có nền tảng xã hội vững chắc hơn.Tái hoang dã vì thế không bắt đầu bằng một hành động đơn lẻ. Nó là một quá trình dài hạn, kết hợp giữa quy hoạch không gian, phục hồi sinh cảnh, giảm săn bắt, kiểm soát tiêu thụ động vật hoang dã, kết nối các khu rừng, hỗ trợ sinh kế và thay đổi cách xã hội nhìn về thiên nhiên. Đó không chỉ là câu chuyện của ngành bảo tồn, mà còn liên quan đến giao thông, nông nghiệp, lâm nghiệp, du lịch, thủy điện, phát triển hạ tầng và quy hoạch sử dụng đất.Nếu chỉ nhìn rừng như diện tích cây xanh, chúng ta có thể hài lòng với những con số trên bản đồ. Nhưng nếu nhìn rừng như một hệ sinh thái sống, câu hỏi sẽ khác đi: rừng có còn đủ rộng cho thú lớn không, có còn đủ an toàn cho các loài hoang dã không, có còn đủ kết nối để sự sống di chuyển không, và con người có đang tạo điều kiện để thiên nhiên tự phục hồi hay không.Tái hoang dã nhắc chúng ta rằng bảo tồn không chỉ là giữ lại những gì còn sót lại. Đó còn là mở thêm cơ hội để thiên nhiên phục hồi. Muốn rừng không còn rỗng, cần trả lại cho rừng không gian, sự yên tĩnh, sự kết nối và những vai trò sinh thái đã mất. Muốn sống cùng thiên nhiên, con người cũng cần học cách nhường lại một phần không gian cho các loài khác cùng tồn tại.Ảnh: Tường Chopper/Pexels.#ThienNhienNet #taihoangda #rungkhongrong #thulon #BaoTonThienNhien #DaDangSinhHoc #SongCungThienNhien ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

5 ngày trước

Phải dọn sạch bẫy trước khi đưa thú trở lạiTái hoang dã thường gợi lên hình ảnh đẹp về những loài thú lớn quay về rừng. Nhưng trước khi nghĩ đến chuyện tái thả hay phục hồi quần thể, có một việc căn bản hơn nhiều: phải làm cho rừng an toàn trở lại. Nếu trong rừng vẫn còn bẫy dây, súng săn, chó săn, đường dây thu mua và nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã, thì bất kỳ cá thể nào được thả về cũng có thể nhanh chóng trở thành nạn nhân tiếp theo.Bẫy là một trong những mối đe dọa nguy hiểm nhất đối với động vật hoang dã vì chúng âm thầm, rẻ tiền, dễ đặt và rất khó kiểm soát triệt để. Một sợi dây thép nhỏ có thể nằm im trong rừng nhiều tuần, nhiều tháng, thậm chí lâu hơn. Nó không phân biệt loài quý hiếm hay loài phổ biến, thú lớn hay thú nhỏ, con trưởng thành hay con non. Một chiếc bẫy đặt cho lợn rừng có thể làm chết hoẵng, mang, sơn dương, cầy, mèo rừng hoặc bất kỳ loài nào vô tình đi qua.Đặc biệt bẫy không chỉ giết chết từng cá thể. Khi xuất hiện dày đặc, chúng biến cả khu rừng thành một không gian rủi ro. Động vật hoang dã không còn nơi an toàn để kiếm ăn, sinh sản và di chuyển. Những cá thể còn sót lại bị chia cắt, suy yếu và khó phục hồi quần thể. Với các loài sinh sản chậm như thú lớn, chỉ cần tỷ lệ chết do săn bắt cao hơn khả năng sinh sản tự nhiên, quần thể sẽ tiếp tục đi xuống dù rừng vẫn còn cây.Vì vậy, tháo gỡ bẫy không phải là hoạt động phụ trợ, mà là điều kiện tiên quyết của phục hồi động vật hoang dã. Một khu rừng muốn đón các loài trở lại phải được tuần tra thường xuyên, kiểm soát các điểm nóng săn bắt, phát hiện và xử lý đường vào rừng bất hợp pháp, đồng thời giám sát các dấu hiệu phục hồi bằng bẫy ảnh, khảo sát hiện trường và thông tin từ cộng đồng. Nếu chỉ thả thú mà không xử lý nguyên nhân khiến chúng biến mất, đó không phải là tái hoang dã, mà là đặt thêm sinh mạng vào rủi ro.Nhưng dọn sạch bẫy trong rừng mới chỉ là một nửa câu chuyện. Phía sau mỗi chiếc bẫy thường có một chuỗi nhu cầu bên ngoài rừng: thịt rừng trong nhà hàng, thú rừng làm cảnh, sản phẩm động vật hoang dã làm thuốc, làm quà biếu hoặc thể hiện địa vị. Khi còn thị trường tiêu thụ, săn bắt vẫn còn động lực. Vì vậy, bảo vệ động vật hoang dã không thể chỉ dựa vào lực lượng tuần tra trong rừng, mà cần cả kiểm soát thị trường, thực thi pháp luật, truyền thông thay đổi hành vi và giảm nhu cầu tiêu dùng.Cộng đồng địa phương cũng giữ vai trò rất quan trọng. Họ là những người sống gần rừng, hiểu đường rừng, biết các khu vực thường có bẫy và có thể trở thành lực lượng bảo vệ thiên nhiên hiệu quả nếu được tham gia đúng cách. Các mô hình tuần tra cộng đồng, cam kết không săn bắt, sinh kế thay thế, du lịch thiên nhiên có trách nhiệm hoặc chi trả dịch vụ hệ sinh thái có thể giúp chuyển vai trò của người dân từ người khai thác sang người đồng bảo vệ. Tái hoang dã sẽ khó thành công nếu người sống cạnh rừng không được nhìn nhận như một phần của giải pháp.Một cánh rừng an toàn không phải là cánh rừng hoàn toàn vắng bóng con người. Đó là nơi các hoạt động của con người được quản lý để không phá vỡ khả năng tồn tại của các loài hoang dã. Đó là nơi đường mòn không trở thành tuyến săn bắt, nơi vùng đệm không trở thành điểm tiêu thụ thịt rừng, nơi cộng đồng có lợi ích từ việc giữ rừng sống, và nơi động vật có cơ hội đi qua mà không vướng vào bẫy.Muốn thú lớn quay lại, trước hết phải để chúng có cơ hội sống sót. Muốn rừng không còn rỗng, trước hết phải dọn đi những mối đe dọa đã làm rừng rỗng. Tái hoang dã không bắt đầu bằng khoảnh khắc mở cửa lồng thả một con vật về rừng. Nó bắt đầu từ những việc lặng lẽ hơn: gỡ từng chiếc bẫy, chặn từng đường dây săn bắt, giảm từng nhu cầu tiêu thụ và xây dựng lại một không gian đủ an toàn để sự sống có thể trở về.Ảnh của Save Vietnam Wildlife.#ThienNhienNet #taihoangda #rungkhongrong #thulon #BaoTonThienNhien #DaDangSinhHoc #SongCungThienNhien ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

Monthly Archives: May 2009

Quy hoạch sử dụng đất lúa gắn với an ninh lương...

Biến đổi khí hậu gây ra lượng mưa không nhất quán

Xe đua làm từ khoai tây, cà rốt, chạy bằng sôcôla

Liên hợp quốc xúc tiến loại bỏ hoá chất độc hại

Arsen và tác động môi sinh

600 triệu người bị ảnh hưởng từ các điếm nóng ô...

42/65 cơ sở sản xuất dọc sông Nhuệ vi phạm vệ...

Vùng kinh tế trọng điểm thể hiện vị trí hạt nhân

Gần 40 triệu euro cho các dự án môi trường

Đổi mới trong hoạt động khuyến ngư ở Tuyên Quang