Thúc đẩy vai trò Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học
Bảo tồn đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc
Cơ chế thí điểm OECM: Chờ đợi thêm bao lâu?
Bão số 10 gây thiệt hại nặng nề và nỗi đau mất mát
Bão số 10 gây thiệt hại rất nghiêm trọng khiến 19 người chết, 13 người mất tích

Trên Facebook

ThienNhien.Net

19 giờ trước

Thành phố nóng lênĐây là bài thứ hai trong loạt bài về lâm nghiệp đô thị. Từ lịch sử, nội hàm đến cách làm cụ thể, loạt bài cùng nhìn lại vai trò của cây xanh, công viên, rừng ven đô và các mảng xanh nhỏ trong đời sống đô thị Việt Nam.Ở nhiều thành phố, cảm giác nóng không chỉ đến từ thời tiết. Bê tông, nhựa đường, mái tôn, kính và mật độ xây dựng dày đặc giữ nhiệt lâu hơn nhiều so với đất, nước và thảm thực vật. Ban ngày, mặt đường và công trình hấp thụ bức xạ mặt trời. Ban đêm, chúng tiếp tục tỏa nhiệt, làm thành phố khó hạ nhiệt. Đó là lý do cùng một đợt nắng, khu lõi đô thị thường oi bức hơn vùng ngoại vi, khu nhiều cây xanh dễ chịu hơn khu đặc kín công trình.Nắng nóng đô thị không dừng ở cảm giác khó chịu. Nó làm tăng rủi ro sức khỏe cho người già, trẻ em, người lao động ngoài trời, người sống trong nhà trọ chật hẹp và các nhóm ít có khả năng tiếp cận không gian xanh. Báo cáo của WHO về không gian xanh đô thị cho thấy công viên, cây xanh đường phố, sân chơi và mảng xanh khu dân cư có thể hỗ trợ sức khỏe thể chất và tinh thần thông qua nhiều cơ chế: giảm căng thẳng, khuyến khích vận động, tăng gắn kết xã hội, đồng thời giảm phơi nhiễm với ô nhiễm không khí, tiếng ồn và nhiệt độ quá mức.Các nghiên cứu tại Việt Nam cũng cho thấy đây là vấn đề rất thực tế. Một nghiên cứu về TP.HCM công bố trên American Journal of Public Health đã phân tích mối liên hệ giữa đảo nhiệt đô thị và tử vong liên quan đến nắng nóng. Nghiên cứu này cho thấy khu vực trung tâm chịu tác động nhiệt cao hơn so với vùng ngoại vi, và không gian xanh là một trong những yếu tố có thể làm giảm tác động bất lợi của đảo nhiệt đô thị. Với Hà Nội, một nghiên cứu gần đây về hiệu quả làm mát của không gian xanh đô thị cho thấy các mảng xanh có thể làm giảm nhiệt độ bề mặt đất mùa hè trung bình khoảng 2,14 độ C, hiệu ứng làm mát giảm dần theo khoảng cách và gần như mất đi sau khoảng 800 m.Những con số ấy giúp thay đổi cách nhìn về cây xanh trong phố. Một hàng cây có tán rộng không đơn thuần làm con đường đẹp hơn. Nó tạo bóng râm cho người đi bộ, giảm nhiệt cho mặt đường, cải thiện trải nghiệm giao thông và làm cho không gian công cộng có thể sử dụng được trong những ngày nóng. Một công viên không chỉ là nơi tập thể dục buổi sáng. Nó là vùng làm mát, nơi tích nước mưa, nơi trẻ em và người cao tuổi có thể tiếp xúc với thiên nhiên, cũng là nơi các loài chim, côn trùng và sinh vật đô thị tìm được chỗ trú.Vấn đề nằm ở chỗ nhiều đô thị vẫn đang xem cây xanh như phần có thể bổ sung sau khi đường, nhà, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật đã chiếm phần lớn không gian. Với cách làm đó, cây thường bị đặt vào những hố trồng quá nhỏ, đất bị nén chặt, rễ thiếu chỗ phát triển, tán cây bị cắt xén để tránh dây điện hoặc biển hiệu. Một cây bị buộc phải sống trong điều kiện nghèo nàn sẽ không thể làm tốt vai trò che bóng, làm mát, giữ nước và nâng đỡ đời sống đô thị.Lâm nghiệp đô thị đặt ra một cách tiếp cận khác. Thành phố cần biết mình đang có bao nhiêu cây lớn, tán che phân bố ở đâu, khu dân cư nào thiếu bóng mát, tuyến đường nào là điểm nóng, công viên nào cần kết nối với trường học, bệnh viện, bến xe, khu nhà ở và mặt nước gần đó. Khi cây xanh được nhìn như hạ tầng khí hậu và sức khỏe, việc bảo vệ một cây trưởng thành, mở rộng một dải xanh ven kênh, giữ lại một khoảng đất thấm nước hay trồng thêm cây bản địa ở trường học đều trở thành những quyết định có ý nghĩa với khả năng chống chịu của thành phố.#lamnghiepdothi #rungtrongpho #cayxanhdothi #daonhietdothi #dothixanh #hatangxanh #PanNature ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

2 ngày trước

Từ bóng cây đến rừng đô thịĐây là bài đầu tiên trong loạt bài về lâm nghiệp đô thị. Từ lịch sử, nội hàm đến cách làm cụ thể, loạt bài sẽ cùng nhìn lại vai trò của cây xanh, công viên, rừng ven đô và các mảng xanh nhỏ trong đời sống đô thị Việt Nam.Có một thời, cây xanh trong phố thường được nhìn chủ yếu như phần làm đẹp cho đô thị. Một hàng cây đẹp làm con đường mềm hơn. Một công viên làm khu dân cư dễ chịu hơn. Một vườn hoa giúp thành phố có thêm điểm nhấn cảnh quan. Cách nhìn đó không sai, nhưng không còn đủ.Các đô thị hôm nay đang đối mặt với những áp lực rất khác: nắng nóng cực đoan, đảo nhiệt đô thị, ô nhiễm không khí, ngập úng cục bộ, thiếu không gian công cộng, suy giảm sức khỏe tinh thần và khoảng cách ngày càng lớn trong khả năng tiếp cận thiên nhiên. Trong bối cảnh ấy, cây xanh không chỉ là phần trang trí của quy hoạch. Cây xanh, nếu được quy hoạch và quản lý đúng, là một phần của hạ tầng sống.Khái niệm lâm nghiệp đô thị ra đời từ nhu cầu nhìn cây trong thành phố như một hệ thống. Từ thập niên 1960, thuật ngữ urban forestry được phát triển ở Bắc Mỹ để vượt ra khỏi cách quản lý từng cây đơn lẻ, hướng tới quản lý toàn bộ tài nguyên cây và rừng trong khu vực chịu ảnh hưởng của đời sống đô thị. Theo FAO, rừng đô thị bao gồm các mảng rừng, nhóm cây và cây đơn lẻ trong đô thị và vùng ven đô, từ cây đường phố, công viên, vườn nhà, khu đất trống đến các mảng rừng ngoại vi. Nói cách khác, rừng đô thị không nhất thiết phải là một khu rừng lớn nằm giữa thành phố. Đó là mạng lưới cây và không gian xanh cùng vận hành để làm cho đô thị đáng sống hơn.Điểm quan trọng của lâm nghiệp đô thị là tư duy hệ thống. Một cây lớn bên đường có giá trị khác với mười cây non mới trồng. Một công viên biệt lập có giá trị khác với một chuỗi không gian xanh được kết nối bằng hành lang cây, mặt nước và đường đi bộ. Một chương trình trồng cây sẽ rất khác với một chương trình quản lý rừng đô thị có kiểm kê cây, chọn loài phù hợp, bảo vệ cây hiện có, chăm sóc sau trồng, theo dõi tán che và phân bổ công bằng không gian xanh cho người dân.Ở Việt Nam, nền tảng pháp lý về cây xanh đô thị đã có từ nhiều năm trước. Nghị định 64/2010/NĐ-CP quy định quy hoạch cây xanh là một nội dung của quy hoạch đô thị. QCVN 01:2021/BXD cũng nhấn mạnh yêu cầu tổ chức không gian xanh tự nhiên và nhân tạo thành một hệ thống liên hoàn, bảo đảm người dân có thể tiếp cận và sử dụng. Tuy vậy, khoảng cách giữa quy định, quy hoạch và thực tế vẫn còn lớn. Nhiều đô thị thiếu công viên, thiếu bóng cây trên đường phố, thiếu dữ liệu về cây xanh, trong khi cây lớn vẫn có thể bị thay thế dễ dàng bởi các dự án hạ tầng hoặc chỉnh trang ngắn hạn.Lâm nghiệp đô thị không chỉ là chuyện trồng thêm bao nhiêu cây. Đó là câu hỏi về cách một thành phố đối xử với thiên nhiên trong chính không gian sống của mình. Thành phố càng đông đúc, càng nóng lên, càng nhiều bê tông, thì càng cần coi cây xanh và rừng đô thị là hạ tầng thiết yếu cho sức khỏe, khí hậu, đa dạng sinh học và chất lượng sống của người dân.#lamnghiepdothi #rungtrongpho #cayxanhdothi #dothixanh #hatangxanh #PanNature ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

3 ngày trước

Rừng khộp là một trong những hệ sinh thái đặc trưng và độc đáo nhất của Tây Nguyên, phân bố chủ yếu ở Đắk Lắk và một phần Gia Lai, nơi có mùa mưa và mùa khô phân hóa rất rõ rệt. Khác với những cánh rừng thường xanh quanh năm, rừng khộp thay đổi diện mạo theo mùa. Vào mùa mưa, cây cối phủ một màu xanh tươi, còn đến mùa khô, phần lớn cây đồng loạt rụng lá để giảm thoát hơi nước, tạo nên một không gian thoáng đãng với ánh nắng xuyên xuống tận mặt đất. Chính sự thích nghi đặc biệt này giúp rừng khộp tồn tại trên những vùng đất khô hạn, nghèo dinh dưỡng nhưng vẫn duy trì được một hệ sinh thái giàu sức sống. Bức ảnh chụp tại Vườn quốc gia Yok Đôn cho thấy rõ đặc trưng ấy với những cây gỗ thưa, tán rộng, tầng cỏ phát triển bên dưới và ánh sáng ngập tràn khắp khu rừng.Không chỉ mang vẻ đẹp rất riêng, rừng khộp còn là nơi sinh sống của nhiều loài động vật quý hiếm như voi châu Á, bò tót, hươu, nai, cùng hàng trăm loài chim, bò sát và côn trùng. Tầng cỏ rộng lớn xen giữa các cây gỗ tạo nguồn thức ăn quan trọng cho các loài thú ăn cỏ, đồng thời góp phần duy trì những quá trình sinh thái đặc trưng của vùng khô hạn Đông Dương. Tuy nhiên, rừng khộp cũng là một trong những hệ sinh thái bị suy giảm nhanh nhất do chuyển đổi đất, cháy rừng không kiểm soát và các tác động của con người. Bảo tồn rừng khộp là bảo vệ một phần di sản sinh thái đặc sắc của Tây Nguyên và cả khu vực Đông Nam Á.Rừng trong VQG Yok Đôn. Ảnh: PanNature.#rungkhop #taynguyen #BaoTonThienNhien #SinhThai ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

4 ngày trước

Nai, hươu, sơn dương: phần nền của một khu rừng còn sốngĐây là bài cuối cùng trong loạt bài về các loài thú móng guốc hoang dã ở Việt Nam. Từ sao la, mang lớn, bò tót đến những loài có thể đã biến mất khỏi tự nhiên như bò xám, mỗi bài là một lát cắt về sự giàu có, mong manh và khoảng trống còn lại trong bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam.Nếu sao la, bò xám, bò tót hay mang lớn thường được nhắc đến như những biểu tượng đặc biệt, thì nhiều loài nai, hươu, hoẵng và sơn dương lại là phần nền ít được chú ý hơn của hệ sinh thái rừng. Chúng không phải lúc nào cũng xuất hiện trong những câu chuyện bảo tồn nổi bật. Nhưng chính các loài thú ăn cỏ và ăn lá này lại giữ vai trò quan trọng trong đời sống hằng ngày của rừng. Chúng ăn cỏ, lá non, quả rụng, mầm cây, di chuyển qua nhiều sinh cảnh, tạo đường mòn, phát tán hạt và góp phần duy trì chuỗi thức ăn cho các loài thú ăn thịt.Ở Việt Nam, các loài như nai, hươu vàng, nai cà tông, hoẵng và sơn dương từng là những thành phần quen thuộc hơn trong các khu rừng, trảng cỏ, rừng thưa, rừng núi đá và các vùng chuyển tiếp. Nhưng nhiều loài trong số đó hiện đã suy giảm mạnh. Theo Sách Đỏ IUCN, nai được xếp ở mức Sắp nguy cấp, hươu vàng và nai cà tông ở mức Nguy cấp, còn sơn dương cũng là nhóm đang chịu nhiều áp lực bảo tồn. Với một số loài, tình trạng ở Việt Nam có thể nghiêm trọng hơn so với đánh giá toàn cầu. Hươu vàng được cho là có thể đã biến mất khỏi tự nhiên ở Việt Nam, trong khi nai cà tông nếu còn tồn tại thì cũng cần được xác minh và theo dõi bằng các khảo sát khoa học nghiêm túc.Sự vắng bóng của các loài thú móng guốc không chỉ là mất đi vài loài động vật. Đó là dấu hiệu cho thấy cấu trúc sinh thái của rừng đang bị rỗng dần từ bên trong. Một khu rừng có thể vẫn xanh trên ảnh vệ tinh, vẫn có tán cây, vẫn có diện tích được ghi nhận trên bản đồ. Nhưng nếu không còn dấu chân nai dưới bờ suối, không còn hoẵng đi qua lối mòn, không còn sơn dương trên vách núi, không còn các loài thú ăn cỏ làm nguồn thức ăn cho thú ăn thịt, thì khu rừng ấy đã mất đi nhiều chức năng sống quan trọng. Đây chính là điều thường được gọi là hội chứng rừng rỗng.Nguyên nhân không chỉ nằm ở mất rừng. Với nhiều loài thú móng guốc, săn bắt và bẫy dây là áp lực trực tiếp và dai dẳng nhất. Bẫy có thể được đặt để bắt thú rừng nói chung, nhưng hậu quả lại lan rộng đến cả những loài quý hiếm, những loài đang phục hồi chậm và những quần thể vốn đã nhỏ. Khi một khu rừng mất dần các loài thú ăn cỏ, tác động sẽ lan sang nhiều tầng khác của hệ sinh thái: cây nào được phát tán, cây nào tái sinh, loài ăn thịt nào còn đủ con mồi, và cả cảm giác của cộng đồng địa phương về một khu rừng còn thực sự có sự sống.Bảo tồn thú móng guốc vì vậy không chỉ là bảo vệ từng loài riêng lẻ. Đó là phục hồi sự đầy đủ của rừng. Rừng cần cây, nhưng rừng cũng cần thú. Rừng cần tán xanh, nhưng cũng cần những chuyển động dưới nền rừng, những đàn thú đi qua bãi ăn, những dấu chân quanh nguồn nước và những mối quan hệ sinh thái được duy trì qua nhiều thế hệ. Sau loạt bài viết, thông điệp cuối cùng có lẽ rất giản dị: giữ rừng không chỉ là giữ màu xanh, mà là giữ cho rừng còn sống.Ảnh: Nai (Rusa unicolor). Nguồn: Wikipedia.#thumongguochoangda#Rungrong#naivahuou#SonDuong#baotondongvathoangda#PhucHoiHeSinhThai#THIENNHIENVIETNAM ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

5 ngày trước

Cheo cheo lưng bạc: loài nhỏ bé trong những khu rừng khô ven biểnĐây là bài tiếp theo trong loạt bài về các loài thú móng guốc hoang dã ở Việt Nam. Từ sao la, mang lớn, bò tót đến những loài có thể đã biến mất khỏi tự nhiên như bò xám, mỗi bài là một lát cắt về sự giàu có, mong manh và khoảng trống còn lại trong bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam.Cheo cheo lưng bạc là một trong những loài thú móng guốc nhỏ nhất và ít được biết đến nhất ở Việt Nam. Loài này có kích thước nhỏ, dáng mảnh, thường di chuyển lặng lẽ dưới tán rừng và rất khó quan sát trực tiếp. Điểm đặc trưng của nó là màu lông hai phần khá rõ: phía trước cơ thể có sắc nâu đỏ, còn phần sau lưng ánh xám bạc. Chính đặc điểm này tạo nên tên gọi cheo cheo lưng bạc.Trong một thời gian dài, cheo cheo lưng bạc gần như biến mất khỏi hiểu biết của khoa học. Loài được mô tả từ các mẫu vật thu thập gần Nha Trang từ đầu thế kỷ XX, sau đó rất ít thông tin mới được ghi nhận. Đến năm 2019, những bức ảnh bẫy máy đã xác nhận loài này vẫn còn tồn tại trong tự nhiên ở Việt Nam. Phát hiện đó được xem là một cơ hội hiếm hoi: một loài tưởng như đã bị lãng quên vẫn còn đủ dấu vết để chúng ta kịp hành động.Theo Sách Đỏ IUCN, cheo cheo lưng bạc hiện vẫn được xếp ở nhóm Thiếu dữ liệu. Điều này không có nghĩa là loài an toàn, mà phản ánh việc thông tin về phân bố, số lượng và xu hướng quần thể còn quá ít. Các nghiên cứu mới hơn cho thấy loài này có phạm vi phân bố hẹp, gắn nhiều với các sinh cảnh rừng khô và bán khô ở Nam Trung Bộ. Một số quần thể đã được ghi nhận tại Núi Chúa, bán đảo Hòn Hèo và một vài khu vực khác, nhưng các quần thể này có thể nhỏ, phân mảnh và chịu nhiều áp lực từ săn bắt, bẫy dây, mất và suy thoái sinh cảnh.Câu chuyện của cheo cheo lưng bạc cho thấy không phải loài thú móng guốc nào cũng to lớn như bò tót hay bò rừng. Có những loài nhỏ bé đến mức dễ bị bỏ qua trong các ưu tiên bảo tồn, nhưng lại mang giá trị đặc biệt vì phân bố hẹp và gắn với những sinh cảnh rất riêng. Các khu rừng khô ven biển Nam Trung Bộ thường không có vẻ rậm rạp, xanh thẳm như rừng mưa nhiệt đới, nhưng chúng là nơi trú ẩn của nhiều loài thích nghi với điều kiện khô hạn và chuyển tiếp độc đáo. Nếu những mảng rừng này tiếp tục bị chia cắt, lấn chiếm hoặc bẫy bắt quá mức, những loài như cheo cheo lưng bạc có thể biến mất trước khi chúng ta hiểu đầy đủ về chúng.Bảo vệ cheo cheo lưng bạc vì vậy không chỉ là bảo vệ một loài thú nhỏ. Đó là bảo vệ các mảng rừng khô, rừng bán khô và sinh cảnh ven biển đang chịu nhiều áp lực phát triển. Đó cũng là lời nhắc rằng bảo tồn cần chú ý cả những loài ít nổi tiếng, ít xuất hiện trên truyền thông và khó nhìn thấy trong tự nhiên. Trong thế giới động vật hoang dã, kích thước nhỏ không có nghĩa là giá trị nhỏ. Đôi khi, một loài bé như cheo cheo lại cho chúng ta thấy rõ nhất những khoảng trống lớn trong hiểu biết và hành động bảo tồn.#cheocheolungbac#silverbackedchevrotain#thumongguochoangda#rungkhovenbien#baotondongvathoangda#dadangsinhhocvietnam#THIENNHIENVIETNAM ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

Trên YouTube

Chủ đề nổi bật

BBĐVHD biến đổi khí hậu Biến đổi khí hậu BĐKH bảo vệ môi trường Bảo vệ rừng bệnh truyền nhiễm cháy rừng corona Covid-19 cơ hội việc làm Dịch bệnh Hà Nội Hạn hán Hổ Khai thác khoáng sản khoáng sản khu công nghiệp lũ lụt Mê Kông Mưa bão Mưa lũ Mỹ Nghệ An ngà voi phá rừng plastic Quảng Nam rác thải nhựa SARS-CoV-2 sạt lở thiên tai Thủy điện Trung Quốc Trung Quốc vaccine xả thải Ô nhiễm không khí Ô nhiễm môi trường ô nhiễm ĐBSCL ĐVHD đa dạng sinh học đại dịch động vật hoang dã

Sông Tô Lịch giảm mùi hôi sau 3 ngày thử nghiệm công nghệ Nhật Bản

Ô nhiễm nhà máy dệt cạnh khu dân cư Hà Nội

Chuyện ở xưởng xẻ

Lần theo dấu vết “lưỡi dầu bẩn” nghi đầu độc nguồn...

Phá rừng nghiến tại VQG Ba Bể

Bão số 10 Goni vào Biển Đông, không khí lạnh tăng...

Thành phố nào ô nhiễm nhất Đông Nam Á?