ThienNhien.Net Wiki Archives - Page 21 of 23 - ThienNhien.Net

Nước ảo trong vai trò giải quyết nguồn nước khan hiếm

Làng nghề gỗ trong bối cảnh thực thi FLEGT và REDD+...

Việt Nam và triển vọng từ thị trường carbon

Ngành lâm nghiệp và mục tiêu bền vững môi trường

Bộ sưu tập bản đồ của David Rumsey

Loại bỏ sai sót trong truyền thông bảo tồn

Thêm một tài liệu hữu ích về bảo tồn linh trưởng...

Sổ tay ABC về Biến đổi khí hậu

“Thiên nhiên đất nước ta” – Món quà tri thức quý...

Bẫy ảnh – công cụ đắc lực hỗ trợ bảo tồn

1...202122 23 Page 21 of 23

Trên Facebook

ThienNhien.Net

17 giờ trước

Thành phố thiếu bóng xanhĐây là bài thứ tư trong loạt bài về lâm nghiệp đô thị. Từ lịch sử, nội hàm đến cách làm cụ thể, loạt bài cùng nhìn lại vai trò của cây xanh, công viên, rừng ven đô và các mảng xanh nhỏ trong đời sống đô thị Việt Nam.Ở các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, thiếu cây xanh không chỉ là thiếu vài công viên đẹp để người dân đi dạo cuối tuần. Đó là thiếu một lớp hạ tầng giúp thành phố hạ nhiệt, giữ nước, lọc bụi, giảm căng thẳng và tạo không gian công cộng cho mọi nhóm dân cư. Khi thành phố ngày càng dày đặc nhà cao tầng, đường sá, bãi xe, trung tâm thương mại và các bề mặt không thấm nước, khoảng trống dành cho cây xanh trở nên ít đi, đắt hơn và dễ bị cạnh tranh bởi các nhu cầu phát triển khác.Quy chuẩn xây dựng của Việt Nam đã đặt ra yêu cầu về đất cây xanh sử dụng công cộng trong đô thị. Theo QCVN 01:2021/BXD, đô thị đặc biệt cần có tối thiểu 7 m2/người đất cây xanh sử dụng công cộng cấp đô thị, chưa bao gồm đất cây xanh sử dụng công cộng trong đơn vị ở. Quy chuẩn cũng yêu cầu đất cây xanh phải thuận tiện cho người dân tiếp cận, đồng thời cần khai thác và bảo tồn các yếu tố tự nhiên như sông, hồ, kênh rạch, ven biển, đồi núi và thảm thực vật tự nhiên để bổ sung cho hệ thống xanh đô thị. Điều này cho thấy cây xanh không phải phần phụ của quy hoạch, mà đã được xác định là một cấu phần cần có trong cấu trúc đô thị.Thực tế lại phức tạp hơn nhiều so với chỉ tiêu trên giấy. Một thành phố có thể có tổng diện tích xanh không quá thấp, nhưng người dân ở các khu dân cư đông đúc vẫn khó tiếp cận công viên, sân chơi hoặc bóng cây trong khoảng cách đi bộ. Có nơi nhiều cây nhưng cây phân bố rời rạc, thiếu kết nối. Có nơi có hồ nước, kênh rạch, bãi bồi, vệt xanh ven sông, nhưng chưa được quy hoạch như một phần của mạng lưới sinh thái đô thị. Có nơi trồng cây mới liên tục, nhưng lại mất dần cây lớn do mở đường, chỉnh trang vỉa hè, xây dựng công trình hoặc thay đổi mục đích sử dụng đất.Các nghiên cứu sử dụng dữ liệu vệ tinh cho thấy không gian xanh đô thị ở Hà Nội và TP.HCM có sự khác biệt rõ giữa khu vực lõi đô thị và vùng ven. Một nghiên cứu gần đây về hai thành phố này nhận định không gian xanh đô thị đóng vai trò quan trọng đối với phát triển thích ứng khí hậu, nhưng đang chịu sức ép do mở rộng hạ tầng và đô thị hóa nhanh. Với TP.HCM, vấn đề càng đáng chú ý vì quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh, trong khi các mảng xanh và mặt nước lại có vai trò lớn trong giảm nhiệt, thoát nước và cải thiện điều kiện sống ở một đô thị nhiệt đới thấp, đông dân.Hà Nội có một lợi thế rất đặc biệt là hệ thống hồ, sông, công viên cũ, làng xóm ven đô và những hàng cây lâu năm đã tạo nên bản sắc cảnh quan riêng. Nhưng lợi thế ấy không tự bảo toàn nếu không được quản lý như tài sản sinh thái. Những hàng cây cổ thụ trên phố, các hồ nội đô, các dải xanh ven sông Hồng, sông Tô Lịch, sông Nhuệ, cùng các vùng nông nghiệp và sinh thái ngoại vi có thể trở thành xương sống cho một mạng lưới rừng đô thị. Nếu bị chia cắt, bê tông hóa hoặc xử lý theo từng dự án riêng lẻ, chúng sẽ mất dần chức năng làm mát và kết nối sinh thái.TP.HCM lại có một cấu trúc xanh và xanh lam khác: sông Sài Gòn, hệ thống kênh rạch, vùng trũng, các khu dân cư ven sông, công viên, mảng xanh công sở, trường học, nghĩa trang, khuôn viên tôn giáo và vùng sinh thái Cần Giờ. Một chiến lược lâm nghiệp đô thị cho TP.HCM không thể chỉ dựa vào việc trồng thêm cây trên vài tuyến đường. Thành phố cần nhìn cây xanh, mặt nước và vùng ven như một hệ thống chống chịu khí hậu, nhất là khi nắng nóng, ngập úng và áp lực dân số cùng lúc gia tăng.Khả năng thực hiện lâm nghiệp đô thị ở Việt Nam không phải là chuyện xa vời. Việc đầu tiên là thay đổi câu hỏi. Thay vì chỉ hỏi năm nay trồng được bao nhiêu cây, mỗi đô thị cần hỏi khu vực nào thiếu bóng mát nhất, nhóm dân cư nào ít được tiếp cận công viên nhất, cây lớn nào cần được bảo vệ khẩn cấp, hành lang xanh nào có thể nối trường học với công viên, bệnh viện với hồ nước, khu dân cư với bờ sông. Khi bản đồ nhiệt, bản đồ tán cây, bản đồ dân cư và bản đồ hạ tầng được đặt lên cùng nhau, thành phố sẽ biết nên trồng ở đâu, bảo vệ ở đâu và đầu tư vào đâu trước.Lâm nghiệp đô thị ở các thành phố lớn của Việt Nam sẽ không thành công nếu chỉ làm bằng phong trào. Nó cần dữ liệu, quy hoạch, ngân sách duy trì, đội ngũ kỹ thuật, cơ chế phối hợp giữa các ngành và sự tham gia thực chất của cộng đồng. Một đô thị xanh không được tạo ra bằng vài mùa trồng cây. Nó hình thành qua nhiều năm bảo vệ từng cây lớn, mở thêm từng khoảng xanh nhỏ, trả lại không gian thấm nước, nối các mảng xanh rời rạc và coi quyền được sống gần thiên nhiên là một phần của chất lượng đô thị.#lamnghiepdothi #rungtrongpho #cayxanhdothi #dothixanh #hanoi #TPHCM #hatangxanh #PanNature ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

2 ngày trước

Trồng đúng mới có rừngĐây là bài thứ ba trong loạt bài về lâm nghiệp đô thị. Từ lịch sử, nội hàm đến cách làm cụ thể, loạt bài cùng nhìn lại vai trò của cây xanh, công viên, rừng ven đô và các mảng xanh nhỏ trong đời sống đô thị Việt Nam.Một thành phố có thể trồng rất nhiều cây nhưng vẫn chưa có một hệ thống rừng đô thị khỏe mạnh. Những cây non vừa xuống giống chưa thể ngay lập tức tạo bóng mát, giảm nhiệt, giữ nước mưa hay nâng đỡ đa dạng sinh học như cây trưởng thành. Một hàng cây cùng loài, cùng tuổi, cùng kích thước có thể tạo cảm giác đồng bộ về cảnh quan, nhưng lại dễ bị tổn thương nếu gặp sâu bệnh, thời tiết cực đoan hoặc điều kiện đất không phù hợp. Lâm nghiệp đô thị vì thế quan tâm đến chất lượng sống của cây, chứ không chỉ đếm số cây được trồng.Cây trong đô thị sống trong một môi trường khó khăn hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó. Rễ cây thường bị bó trong hố trồng nhỏ, đất bị nén chặt do xe cộ và người đi lại, nước mưa khó thấm xuống vì bề mặt bê tông hóa, trong khi phía trên tán cây lại phải tránh dây điện, biển hiệu, mái che và mặt đứng công trình. Một cây được trồng sai vị trí có thể phải cắt tỉa liên tục, phát triển méo mó, dễ gãy đổ hoặc chết sớm. Khi đó, chi phí trồng, thay thế và xử lý rủi ro còn lớn hơn nhiều so với việc chọn đúng loài, đúng chỗ ngay từ đầu.Nguyên tắc thường được nhắc đến trong lâm nghiệp đô thị là “đúng cây, đúng chỗ”. Cây lớn cần không gian đủ rộng cho cả tán và rễ. Cây trồng trên vỉa hè hẹp phải chịu được nhiệt, bụi, đất nghèo dinh dưỡng và điều kiện thoát nước không ổn định. Cây trong công viên có thể được lựa chọn với mục tiêu tạo bóng mát, cảnh quan, sinh cảnh cho chim và côn trùng. Cây ở trường học, bệnh viện, khu dân cư cần ưu tiên an toàn, ít độc hại, ít nguy cơ gãy cành lớn và tạo được không gian nghỉ ngơi dễ chịu cho người sử dụng.Một sai lầm phổ biến là xem cây mới trồng như sự thay thế tương đương cho cây trưởng thành bị mất đi. Về mặt sinh thái, điều đó không đúng. Cây lớn có tán rộng, thân rễ phát triển và khả năng cung cấp dịch vụ hệ sinh thái cao hơn nhiều so với cây non. Mất một cây cổ thụ trong phố không chỉ là mất một thân cây. Đó là mất nhiều năm tích lũy bóng mát, khả năng làm mát vi khí hậu, nơi trú ngụ của sinh vật, ký ức cảnh quan và cảm giác thân thuộc của người dân với con đường, góc phố hay khu dân cư.Đa dạng loài cũng là một yếu tố quan trọng. Nếu một đô thị trồng quá nhiều một vài loài quen thuộc, hệ thống cây xanh sẽ dễ bị tổn thương trước sâu bệnh hoặc biến động khí hậu. Nhiều thành phố trên thế giới đã rút kinh nghiệm từ các đợt dịch bệnh làm chết hàng loạt cây đường phố vì phụ thuộc quá nhiều vào một nhóm loài. Với Việt Nam, việc chọn loài cần dựa trên điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, khả năng chăm sóc, không gian hạ tầng, bản sắc địa phương và giá trị sinh thái, thay vì chỉ chọn cây theo phong trào hoặc theo vẻ đẹp trước mắt.Một chương trình lâm nghiệp đô thị tốt cần bắt đầu từ kiểm kê cây xanh hiện có. Thành phố cần biết cây nào đang khỏe, cây nào có nguy cơ, khu vực nào thiếu tán che, loài nào đang được trồng quá nhiều, tuyến đường nào cần bổ sung bóng mát, nơi nào nên ưu tiên bảo vệ cây lớn. Sau đó mới đến kế hoạch trồng mới, chăm sóc, thay thế, cắt tỉa, phòng trừ sâu bệnh và giám sát tỷ lệ sống. Trồng cây là một thời điểm. Nuôi được cây thành tán xanh bền vững mới là công việc dài hạn của một đô thị biết chăm sóc chính mình.#LamNghiepDoThi #RungTrongPho #CayXanhDoThi #TrongCayDungCach #HaTangXanh #DoThiXanh #PanNature ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

3 ngày trước

Thành phố nóng lênĐây là bài thứ hai trong loạt bài về lâm nghiệp đô thị. Từ lịch sử, nội hàm đến cách làm cụ thể, loạt bài cùng nhìn lại vai trò của cây xanh, công viên, rừng ven đô và các mảng xanh nhỏ trong đời sống đô thị Việt Nam.Ở nhiều thành phố, cảm giác nóng không chỉ đến từ thời tiết. Bê tông, nhựa đường, mái tôn, kính và mật độ xây dựng dày đặc giữ nhiệt lâu hơn nhiều so với đất, nước và thảm thực vật. Ban ngày, mặt đường và công trình hấp thụ bức xạ mặt trời. Ban đêm, chúng tiếp tục tỏa nhiệt, làm thành phố khó hạ nhiệt. Đó là lý do cùng một đợt nắng, khu lõi đô thị thường oi bức hơn vùng ngoại vi, khu nhiều cây xanh dễ chịu hơn khu đặc kín công trình.Nắng nóng đô thị không dừng ở cảm giác khó chịu. Nó làm tăng rủi ro sức khỏe cho người già, trẻ em, người lao động ngoài trời, người sống trong nhà trọ chật hẹp và các nhóm ít có khả năng tiếp cận không gian xanh. Báo cáo của WHO về không gian xanh đô thị cho thấy công viên, cây xanh đường phố, sân chơi và mảng xanh khu dân cư có thể hỗ trợ sức khỏe thể chất và tinh thần thông qua nhiều cơ chế: giảm căng thẳng, khuyến khích vận động, tăng gắn kết xã hội, đồng thời giảm phơi nhiễm với ô nhiễm không khí, tiếng ồn và nhiệt độ quá mức.Các nghiên cứu tại Việt Nam cũng cho thấy đây là vấn đề rất thực tế. Một nghiên cứu về TP.HCM công bố trên American Journal of Public Health đã phân tích mối liên hệ giữa đảo nhiệt đô thị và tử vong liên quan đến nắng nóng. Nghiên cứu này cho thấy khu vực trung tâm chịu tác động nhiệt cao hơn so với vùng ngoại vi, và không gian xanh là một trong những yếu tố có thể làm giảm tác động bất lợi của đảo nhiệt đô thị. Với Hà Nội, một nghiên cứu gần đây về hiệu quả làm mát của không gian xanh đô thị cho thấy các mảng xanh có thể làm giảm nhiệt độ bề mặt đất mùa hè trung bình khoảng 2,14 độ C, hiệu ứng làm mát giảm dần theo khoảng cách và gần như mất đi sau khoảng 800 m.Những con số ấy giúp thay đổi cách nhìn về cây xanh trong phố. Một hàng cây có tán rộng không đơn thuần làm con đường đẹp hơn. Nó tạo bóng râm cho người đi bộ, giảm nhiệt cho mặt đường, cải thiện trải nghiệm giao thông và làm cho không gian công cộng có thể sử dụng được trong những ngày nóng. Một công viên không chỉ là nơi tập thể dục buổi sáng. Nó là vùng làm mát, nơi tích nước mưa, nơi trẻ em và người cao tuổi có thể tiếp xúc với thiên nhiên, cũng là nơi các loài chim, côn trùng và sinh vật đô thị tìm được chỗ trú.Vấn đề nằm ở chỗ nhiều đô thị vẫn đang xem cây xanh như phần có thể bổ sung sau khi đường, nhà, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật đã chiếm phần lớn không gian. Với cách làm đó, cây thường bị đặt vào những hố trồng quá nhỏ, đất bị nén chặt, rễ thiếu chỗ phát triển, tán cây bị cắt xén để tránh dây điện hoặc biển hiệu. Một cây bị buộc phải sống trong điều kiện nghèo nàn sẽ không thể làm tốt vai trò che bóng, làm mát, giữ nước và nâng đỡ đời sống đô thị.Lâm nghiệp đô thị đặt ra một cách tiếp cận khác. Thành phố cần biết mình đang có bao nhiêu cây lớn, tán che phân bố ở đâu, khu dân cư nào thiếu bóng mát, tuyến đường nào là điểm nóng, công viên nào cần kết nối với trường học, bệnh viện, bến xe, khu nhà ở và mặt nước gần đó. Khi cây xanh được nhìn như hạ tầng khí hậu và sức khỏe, việc bảo vệ một cây trưởng thành, mở rộng một dải xanh ven kênh, giữ lại một khoảng đất thấm nước hay trồng thêm cây bản địa ở trường học đều trở thành những quyết định có ý nghĩa với khả năng chống chịu của thành phố.#lamnghiepdothi #rungtrongpho #cayxanhdothi #daonhietdothi #dothixanh #hatangxanh #PanNature ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

4 ngày trước

Từ bóng cây đến rừng đô thịĐây là bài đầu tiên trong loạt bài về lâm nghiệp đô thị. Từ lịch sử, nội hàm đến cách làm cụ thể, loạt bài sẽ cùng nhìn lại vai trò của cây xanh, công viên, rừng ven đô và các mảng xanh nhỏ trong đời sống đô thị Việt Nam.Có một thời, cây xanh trong phố thường được nhìn chủ yếu như phần làm đẹp cho đô thị. Một hàng cây đẹp làm con đường mềm hơn. Một công viên làm khu dân cư dễ chịu hơn. Một vườn hoa giúp thành phố có thêm điểm nhấn cảnh quan. Cách nhìn đó không sai, nhưng không còn đủ.Các đô thị hôm nay đang đối mặt với những áp lực rất khác: nắng nóng cực đoan, đảo nhiệt đô thị, ô nhiễm không khí, ngập úng cục bộ, thiếu không gian công cộng, suy giảm sức khỏe tinh thần và khoảng cách ngày càng lớn trong khả năng tiếp cận thiên nhiên. Trong bối cảnh ấy, cây xanh không chỉ là phần trang trí của quy hoạch. Cây xanh, nếu được quy hoạch và quản lý đúng, là một phần của hạ tầng sống.Khái niệm lâm nghiệp đô thị ra đời từ nhu cầu nhìn cây trong thành phố như một hệ thống. Từ thập niên 1960, thuật ngữ urban forestry được phát triển ở Bắc Mỹ để vượt ra khỏi cách quản lý từng cây đơn lẻ, hướng tới quản lý toàn bộ tài nguyên cây và rừng trong khu vực chịu ảnh hưởng của đời sống đô thị. Theo FAO, rừng đô thị bao gồm các mảng rừng, nhóm cây và cây đơn lẻ trong đô thị và vùng ven đô, từ cây đường phố, công viên, vườn nhà, khu đất trống đến các mảng rừng ngoại vi. Nói cách khác, rừng đô thị không nhất thiết phải là một khu rừng lớn nằm giữa thành phố. Đó là mạng lưới cây và không gian xanh cùng vận hành để làm cho đô thị đáng sống hơn.Điểm quan trọng của lâm nghiệp đô thị là tư duy hệ thống. Một cây lớn bên đường có giá trị khác với mười cây non mới trồng. Một công viên biệt lập có giá trị khác với một chuỗi không gian xanh được kết nối bằng hành lang cây, mặt nước và đường đi bộ. Một chương trình trồng cây sẽ rất khác với một chương trình quản lý rừng đô thị có kiểm kê cây, chọn loài phù hợp, bảo vệ cây hiện có, chăm sóc sau trồng, theo dõi tán che và phân bổ công bằng không gian xanh cho người dân.Ở Việt Nam, nền tảng pháp lý về cây xanh đô thị đã có từ nhiều năm trước. Nghị định 64/2010/NĐ-CP quy định quy hoạch cây xanh là một nội dung của quy hoạch đô thị. QCVN 01:2021/BXD cũng nhấn mạnh yêu cầu tổ chức không gian xanh tự nhiên và nhân tạo thành một hệ thống liên hoàn, bảo đảm người dân có thể tiếp cận và sử dụng. Tuy vậy, khoảng cách giữa quy định, quy hoạch và thực tế vẫn còn lớn. Nhiều đô thị thiếu công viên, thiếu bóng cây trên đường phố, thiếu dữ liệu về cây xanh, trong khi cây lớn vẫn có thể bị thay thế dễ dàng bởi các dự án hạ tầng hoặc chỉnh trang ngắn hạn.Lâm nghiệp đô thị không chỉ là chuyện trồng thêm bao nhiêu cây. Đó là câu hỏi về cách một thành phố đối xử với thiên nhiên trong chính không gian sống của mình. Thành phố càng đông đúc, càng nóng lên, càng nhiều bê tông, thì càng cần coi cây xanh và rừng đô thị là hạ tầng thiết yếu cho sức khỏe, khí hậu, đa dạng sinh học và chất lượng sống của người dân.#lamnghiepdothi #rungtrongpho #cayxanhdothi #dothixanh #hatangxanh #PanNature ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

5 ngày trước

Rừng khộp là một trong những hệ sinh thái đặc trưng và độc đáo nhất của Tây Nguyên, phân bố chủ yếu ở Đắk Lắk và một phần Gia Lai, nơi có mùa mưa và mùa khô phân hóa rất rõ rệt. Khác với những cánh rừng thường xanh quanh năm, rừng khộp thay đổi diện mạo theo mùa. Vào mùa mưa, cây cối phủ một màu xanh tươi, còn đến mùa khô, phần lớn cây đồng loạt rụng lá để giảm thoát hơi nước, tạo nên một không gian thoáng đãng với ánh nắng xuyên xuống tận mặt đất. Chính sự thích nghi đặc biệt này giúp rừng khộp tồn tại trên những vùng đất khô hạn, nghèo dinh dưỡng nhưng vẫn duy trì được một hệ sinh thái giàu sức sống. Bức ảnh chụp tại Vườn quốc gia Yok Đôn cho thấy rõ đặc trưng ấy với những cây gỗ thưa, tán rộng, tầng cỏ phát triển bên dưới và ánh sáng ngập tràn khắp khu rừng.Không chỉ mang vẻ đẹp rất riêng, rừng khộp còn là nơi sinh sống của nhiều loài động vật quý hiếm như voi châu Á, bò tót, hươu, nai, cùng hàng trăm loài chim, bò sát và côn trùng. Tầng cỏ rộng lớn xen giữa các cây gỗ tạo nguồn thức ăn quan trọng cho các loài thú ăn cỏ, đồng thời góp phần duy trì những quá trình sinh thái đặc trưng của vùng khô hạn Đông Dương. Tuy nhiên, rừng khộp cũng là một trong những hệ sinh thái bị suy giảm nhanh nhất do chuyển đổi đất, cháy rừng không kiểm soát và các tác động của con người. Bảo tồn rừng khộp là bảo vệ một phần di sản sinh thái đặc sắc của Tây Nguyên và cả khu vực Đông Nam Á.Rừng trong VQG Yok Đôn. Ảnh: PanNature.#rungkhop #taynguyen #BaoTonThienNhien #SinhThai ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net Wiki

Thách thức trong dự báo bão

Gen loài voi có thể là chìa khóa phòng bệnh ung thư

“Sông sôi” Amazon: Dòng nước với nhiệt độ tử thần “đun chín” tất thảy

Scotland có bộ sưu tập hóa thạch chim mới, nhiều loài chưa biết

Hơn 30 loài chưa từng thấy trên Trái Đất xuất hiện ở Thái Bình Dương

Nước ảo trong vai trò giải quyết nguồn nước khan hiếm

Làng nghề gỗ trong bối cảnh thực thi FLEGT và REDD+...

Việt Nam và triển vọng từ thị trường carbon

Ngành lâm nghiệp và mục tiêu bền vững môi trường

Bộ sưu tập bản đồ của David Rumsey

Loại bỏ sai sót trong truyền thông bảo tồn

Thêm một tài liệu hữu ích về bảo tồn linh trưởng...

Sổ tay ABC về Biến đổi khí hậu

“Thiên nhiên đất nước ta” – Món quà tri thức quý...

Bẫy ảnh – công cụ đắc lực hỗ trợ bảo tồn