2009 - Page 39 of 276 - ThienNhien.Net | Con người và Thiên nhiên

Home 2009

1...383940...276 Page 39 of 276

Trên Facebook

24 giờ trước

NbS: Khái niệm mới hay cách gọi mới cho điều cũ?“Giải pháp dựa vào thiên nhiên” (nature-based solutions – NbS) gần đây xuất hiện dày đặc trong các diễn đàn về khí hậu, đa dạng sinh học, phát triển bền vững, thậm chí cả trong các dự án đầu tư và tài chính xanh. Nghe qua đây có vẻ như một ý tưởng rất mới: thay vì chỉ dựa vào công trình bê tông hay công nghệ đắt đỏ, con người học cách dựa vào hệ sinh thái để giảm lũ, giữ nước, làm mát đô thị, phục hồi đất đai, bảo vệ sinh kế và tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, một câu hỏi khá thú vị xuất hiện: liệu NbS có thực sự là một phát minh mới, hay chỉ là một cái tên mới cho những điều mà nhiều cộng đồng, nhà khoa học và những người làm bảo tồn đã theo đuổi từ lâu?Nếu bám theo định nghĩa phổ biến của IUCN, NbS là những hành động nhằm bảo vệ, quản lý bền vững hoặc phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên hay đã bị biến đổi, đồng thời giải quyết các thách thức xã hội như biến đổi khí hậu, an ninh nước, giảm rủi ro thiên tai hay sức khỏe con người, trong khi vẫn mang lại lợi ích cho đa dạng sinh học và phúc lợi xã hội. Nghe rất hiện đại, nhưng bản chất của nó lại không hoàn toàn xa lạ. Giữ rừng đầu nguồn để giảm xói mòn và điều tiết nước, phục hồi rừng ngập mặn để chắn sóng và bảo vệ bờ biển, canh tác nông lâm kết hợp để giữ đất và tăng độ phì, hay bảo tồn đất ngập nước để giảm ngập và lọc nước - tất cả những việc đó đã tồn tại từ rất lâu, trước cả khi thuật ngữ NbS trở nên thịnh hành trong các báo cáo quốc tế.Cái mới của NbS không hẳn nằm ở việc làm, mà nhiều khi nằm ở cách gọi tên và cách đóng khung khái niệm. Trước khi NbS trở thành từ khóa toàn cầu, thế giới đã có nhiều khái niệm gần gũi như phục hồi hệ sinh thái, thích ứng dựa vào hệ sinh thái (ecosystem-based adaptation), giảm nhẹ rủi ro thiên tai dựa vào hệ sinh thái, hạ tầng xanh, hay rộng hơn là dịch vụ hệ sinh thái. Nhiều nhà nghiên cứu thừa nhận NbS thực chất là một khái niệm tổng quát, gom lại nhiều hướng tiếp cận vốn đã tồn tại rải rác trong bảo tồn, quản lý tài nguyên và quy hoạch phát triển. Vì vậy, nếu ai đó nói NbS là hoàn toàn mới, có lẽ họ đang nói hơi quá.Tuy vậy, gọi NbS là “bình mới rượu cũ” rồi gạt đi hoàn toàn cũng là một cách nhìn quá đơn giản. Việc một khái niệm cũ được đóng gói mới lại không nhất thiết là điều xấu. Trong nhiều trường hợp, chính nhờ có một ngôn ngữ mới, các ý tưởng vốn nằm rải rác trong giới bảo tồn mới bước vào được những cuộc thảo luận lớn hơn về khí hậu, đầu tư công, quy hoạch đô thị hay tài chính phát triển. Nói cho cùng, bảo tồn thiên nhiên nhiều khi bị xem là chuyện của riêng ngành môi trường; còn NbS lại được hiểu như một giải pháp phát triển, có thể nói chuyện với cả giới quy hoạch, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các nhà hoạch định chính sách. Đó là lý do NbS bùng nổ nhanh. Không chỉ vì nó đúng, mà còn vì nó nói được bằng thứ ngôn ngữ mà nhiều hệ thống quyền lực hiện nay sẵn sàng lắng nghe.Vì thế câu hỏi quan trọng nhất đối với chúng ta không nên là “NbS có mới hay không?”, mà là "NbS có giúp chúng ta làm tốt hơn những điều đúng đắn hay không"? Nếu NbS chỉ là lớp sơn mới cho những dự án cũ, hoặc tệ hơn là một nhãn dán đẹp để hợp thức hóa các hoạt động nửa vời, thì nó không có nhiều giá trị. Nhưng nếu NbS giúp kết nối bảo tồn với thích ứng khí hậu, gắn phục hồi hệ sinh thái với sinh kế cộng đồng, và buộc các dự án phải chứng minh cả lợi ích xã hội lẫn lợi ích sinh thái, thì đây không chỉ là chuyện đổi tên, gán nhãn. Loạt bài trong này sẽ đi tiếp từ chính điểm đó: khi nào NbS là một bước tiến thật sự, và khi nào nó chỉ là một lớp ngôn ngữ thời thượng phủ lên những thứ cũ kỹ?Mời các bạn tiếp tục đón đọc, thảo luận và chia sẻ rộng rãi nhé.#giaiphapduavaothiennhien #NbS #phattrienbenvung #baotonthiennhien #phuchoisinhthai #khihau #dadangsinhhoc ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

2 ngày trước

Bất chấp chênh lệch lớn về kích thước cơ thể, một con quạ vẫn dũng cảm lao vào tấn công con kền kền đang đậu. Một khoảnh khắc phản kháng rất mạnh mẽ và hoang dã.Kền kền Griffon bị quạ quấy nhiễu. Tác phẩm vào chung kết hạng mục Chim của The Nature Photography Contest 2025. Ảnh của: Panagiotis Xaxiris. ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

3 ngày trước

Cứu một loài, phải cứu cả khu rừngTuần này, khép lại loạt bài về những mô hình bảo tồn thiên nhiên và phục hồi sinh thái ở Trung Quốc, có lẽ không có ví dụ nào đắt hơn câu chuyện ở Hải Nam. Ở đây, bài học không chỉ là trồng thêm rừng hay mở rộng diện tích bảo vệ. Bài học lớn hơn nằm ở chỗ, muốn cứu một loài đang ở sát bờ tuyệt chủng, phải phục hồi cả hệ sinh thái mà loài đó phụ thuộc vào.Vườn quốc gia rừng mưa nhiệt đới Hải Nam nằm ở phía nam Trung Quốc, với diện tích khoảng 426.900 hecta. Đây là một trong những khu rừng mưa nhiệt đới liền vùng quan trọng nhất của nước này, đồng thời là nơi cuối cùng còn loài Vượn Hải Nam (Nomascus hainanus). Đây loài linh trưởng đặc hữu cực kỳ nguy cấp và thường được xem là một trong những loài linh trưởng quý hiếm nhất thế giới. Quy mô của khu rừng này không chỉ đáng chú ý ở mặt diện tích mà còn ở giá trị sinh học rất cao, với hàng nghìn loài thực vật và hàng trăm loài động vật có xương sống được ghi nhận.Trong nhiều năm, số lượng Vượn Hải Nam từng giảm xuống mức báo động. Gần đây, các số liệu công bố cho thấy quần thể đã tăng từ khoảng 35 cá thể lên 42 cá thể, phân bố thành 7 nhóm gia đình. Với một loài mà tổng số cá thể ngoài tự nhiên chỉ còn ở mức vài chục con, mức tăng này chưa đủ để nói đến sự phục hồi vững chắc. Nhưng nó vẫn là một tín hiệu quan trọng. Ít nhất, con số đó cho thấy quần thể này không ở xu hướng suy giảm, và những nỗ lực bảo vệ sinh cảnh trong thời gian qua có thể đang tạo ra kết quả bước đầu.Đằng sau con số đó là một cách làm tương đối nhất quán. Chính quyền Hải Nam không chỉ giữ rừng theo nghĩa hành chính mà tổ chức lại việc quản lý ở quy mô lớn hơn, phối hợp nhiều cơ quan cùng tham gia giám sát và bảo vệ. Họ tăng cường tuần tra, sử dụng ảnh viễn thám, máy bay không người lá và camera hồng ngoại để theo dõi diễn biến rừng và động vật hoang dã. Ở những khu vực bị suy thoái, cây bản địa được trồng phục hồi; những diện tích rừng trồng thuần loài trước đây cũng được chuyển dần theo hướng tái sinh tự nhiên và phục hồi cấu trúc rừng mưa nhiệt đới.Một trong những chi tiết đáng suy ngẫm nhất là việc 63 công trình thủy điện nhỏ trong khu vực đã được tháo dỡ. Đây không phải là một quyết định dễ dàng vì nó đụng chạm đến hạ tầng đã tồn tại và những lợi ích đã hình thành từ trước. Nhưng nếu giữ nguyên những công trình tiếp tục làm chia cắt dòng chảy và làm suy yếu chức năng sinh thái của rừng thì rất khó nói đến phục hồi thực chất. Bài học ở đây là phục hồi sinh thái không chỉ đơn thuần trồng thêm cây mà nhiều khi cần chấp nhận bỏ đi những gì đang làm tổn thương hệ sinh thái.Việt Nam cũng có nhiều khu rừng đặc dụng, khu bảo tồn và sinh cảnh của các loài nguy cấp đang ở trong tình trạng tương tự: diện tích còn đó nhưng bị chia cắt, chất lượng sinh cảnh suy giảm, áp lực từ cơ sở hạ tầng như thủy điện và khai thác khoáng sản vẫn kéo dài. Trong những bối cảnh như vậy, bảo tồn loài không thể tách rời khỏi phục hồi hệ sinh thái. Muốn giữ được một quần thể nhỏ và mong manh, phải giữ được rừng đủ liền vùng, đủ yên tĩnh và hệ sinh thái tự niên đủ khả năng tự vận hành.Câu chuyện Hải Nam vì thế không chỉ là chuyện của một loài vượn quý hiếm. Nó cho thấy bảo tồn hiệu quả không bắt đầu từ những khẩu hiệu lớn, mà từ những quyết định quản lý cụ thể, kiên trì, và dũng cảm. Khi sinh cảnh được nối lại, áp lực được giảm bớt và các yếu tố gây suy thoái được xử lý đến nơi đến chốn, thiên nhiên mới có cơ hội tự phục hồi. Với những loài bên bờ tuyệt chủng như Vượn Hải Nam, đó có thể là khác biệt giữa nguy cơ biến mất vĩnh viễn và còn một cơ hội để tồn tại.Ảnh của Xinhua, China.org, KFBG.#BaoTonThienNhien #PhucHoiSinhThai #vuonquocgia #rungmuanhietdoi #loainguycap #vuonhainam #sinhcanh #trungquoc ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

4 ngày trước

Rừng ngập mặn giữa đô thịTuần này, chúng ta thử nhìn sang Trung Quốc để học từ một số mô hình bảo tồn thiên nhiên và phục hồi sinh thái đã tạo ra thay đổi thật sự ở quy mô lớn. Mục đích không phải để sao chép, mà để hiểu rằng khi chính sách đủ mạnh, khoa học được tôn trọng và sinh kế người dân được đặt đúng chỗ, những vùng đất từng bị coi là gần như không thể cứu vãn vẫn có thể hồi sinh.Ở Tuyền Châu (tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc), có những dải rừng ngập mặn xanh thẫm nằm ngay bên cạnh không gian đô thị, ôm lấy đoạn sông Lạc Dương và khu đất ngập nước cửa vịnh Tuyền Châu. Nhìn từ trên cao, đó không chỉ là một mảng xanh đẹp mắt giữa thành phố mà là minh chứng của một lựa chọn phát triển khác: thay vì đẩy đất ngập nước lùi dần bởi bê tông và hạ tầng, chính quyền địa phương đã giữ lại và phục hồi mhệ sinh thái đất ngập nước như một phần của cảnh quan đô thị.Những cánh rừng ngập mặn ở đây được gây trồng từ khoảng 25 năm trước, và đến nay đã phát triển thành một vùng sinh cảnh rộng khoảng 100 ha. Nếu đặt cạnh những khu rừng ngập mặn rộng hàng nghìn hecta ở nơi khác, con số này có thể chưa thật sự lớn. Nhưng trong bối cảnh một khu vực ven đô thị, đó lại là một thành quả rất đáng chú ý. Điều đáng nói không chỉ nằm ở diện tích, mà ở cách địa phương kiên trì giữ lại và nuôi dưỡng một dải sinh cảnh đủ rộng, đủ liền mạch trong suốt nhiều năm. Chính sự ổn định đó mới tạo điều kiện để hệ sinh thái từng bước phục hồi, phát triển và hình thành những giá trị sinh thái thực sự.Điểm đáng học hỏi ở mô hình này không chỉ ở việc phục hồi được rừng ngập mặn, mà ở cách địa phương lựa chọn quản lý và đưa hệ sinh thái này vào đời sống đô thị. Chính quyền địa phương theo đuổi cách tiếp cận ưu tiên sinh thái, hạn chế can thiệp quá mức và gắn bảo tồn với yếu tố văn hóa. Khu vực rừng ngập mặn không bị tách biệt như một khu bảo tồn khép kín mà được kết nối với công viên đất ngập nước, các tuyến đi bộ sinh thái và không gian công cộng xung quanh. Cách làm này cho thấy phục hồi sinh thái trong đô thị không nhất thiết phải tách con người ra khỏi thiên nhiên, mà có thể tạo ra những không gian để người dân tiếp cận, quan sát và hiểu hơn giá trị của hệ sinh thái ven nước.Ở Việt Nam, từ các cửa sông ven biển miền Trung đến những vùng ven đô thị ở đồng bằng sông Hồng hay đồng bằng sông Cửu Long, nhiều nơi vẫn đang đứng trước lựa chọn giữa giữ lại đất ngập nước hay tiếp tục thu hẹp chúng để nhường chỗ cho hạ tầng, du lịch, sân golf, bất động sản hoặc các mục tiêu ngắn hạn khác. Ví dụ ở Tuyền Châu gợi mở một hướng nghĩ đáng tham khảo, không nên xem rừng ngập mặn là phần đất ngoài rìa của đô thị, mà hãy coi đó là một phần của cấu trúc sinh thái và cảnh quan sống chung. Nếu được tích hợp đúng ngay từ khâu quy hoạch, bảo tồn thiên nhiên sẽ không còn bị xem là phần phải chừa lại sau phát triển, mà trở thành một cấu phần cần thiết của phát triển đô thị bền vững.Ảnh của Nhân dân nhật báo.#rungngapman #datngapnuoc #venbien #PhucHoiSinhThai #BaoTonThienNhien #trungquoc #quyhoachdothi ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

5 ngày trước

Nhắc nhẹ từ Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm. Mong chim ngày về càng nhiều - đất lành chim đậu mà, đúng không? ... Xem thêmThu nhỏ

Xem trên Facebook

Yearly Archives: 2009

Cà Mau: Phấn đấu 80% hộ dân ở nông thôn dùng...

Hỗ trợ địa phương giảm nghèo nhanh và bền vững

Buôn lậu ngà voi tăng mạnh năm 2009

Lọc nước mưa bằng cảm ứng sinh học

Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ biển

Cá voi xanh sẽ tránh được nguy cơ tuyệt chủng

Dự thảo Luật ATTP: Lưu tâm với thức ăn đường phố

Rừng phía Bắc bị xâm hại nghiêm trọng

Khai thác cát trái phép gây sạt lở tại Bến Tre

Ngăn ô nhiễm dioxin tại sân bay Đà Nẵng