Tài nguyên Archives - Page 522 of 523 - ThienNhien.Net

1...521522523 Page 522 of 523

Trên Facebook

14 giờ trước

Đừng nhầm tán cây với rừngTrong pháp luật Việt Nam, rừng được định nghĩa là một hệ sinh thái, gồm thực vật rừng, động vật rừng, nấm, vi sinh vật, đất rừng và các yếu tố môi trường khác. Nghĩa là, về bản chất, rừng không chỉ là cây. Rừng là một cộng đồng sống.Nhưng khi đi vào tiêu chí xác định trên thực tế, một diện tích được coi là rừng thường được nhận diện qua một số ngưỡng kỹ thuật: diện tích liền vùng từ 0,3 ha trở lên, độ tàn che từ 0,1 trở lên và chiều cao cây rừng theo từng điều kiện lập địa. Đây là các tiêu chí quan trọng cho kiểm kê, lập bản đồ, giao rừng, cho thuê rừng, theo dõi diễn biến rừng và xử lý vi phạm. Không có những ngưỡng này, công tác quản lý rừng sẽ rất khó thống nhất giữa các địa phương.Vấn đề bắt đầu khi những tiêu chí dùng để nhận diện rừng lại được hiểu như thước đo đầy đủ về sức khỏe của rừng.Độ tàn che 0,1 có thể hiểu nôm na là tán cây che phủ khoảng một phần mười diện tích khi nhìn từ trên xuống. Nhưng từ trên cao nhìn xuống, tán cây chỉ cho ta thấy phần mái của rừng. Nó chưa nói bên dưới có bao nhiêu loài cây bản địa, có cây tái sinh hay không, có chim thú hay không, đất rừng còn giàu mùn hay đã chai cứng, thảm mục còn dày hay đã biến mất, suối còn nước hay đã cạn khô theo mùa.Hai khu rừng có thể cùng đạt tiêu chí về tán che, nhưng bên trong là hai thế giới rất khác nhau. Một bên có thể là rừng tự nhiên thứ sinh đang phục hồi, với nhiều loài cây, nhiều tầng tán, cây non, cây già, dây leo, cây bụi, thảm lá mục, nấm, côn trùng và chim thú. Bên kia có thể là rừng trồng đơn loài, cây cùng tuổi, cùng chiều cao, ít tầng cấu trúc, chu kỳ khai thác ngắn và nghèo sinh cảnh cho động vật hoang dã.Trên bản đồ, cả hai đều có thể hiện màu xanh. Nhưng với thiên nhiên, chúng không giống nhau.Diện tích liền vùng 0,3 ha cũng là một tiêu chí cần thiết để phân biệt rừng với cây phân tán hoặc các mảng cây nhỏ. Tuy nhiên, giá trị sinh thái không phải lúc nào cũng bắt đầu từ một con số tròn trịa trong văn bản quản lý. Một khoảnh rừng nhỏ ven suối, một đám cây bản địa còn sót lại giữa vùng nông nghiệp, một khu rừng thiêng của cộng đồng, hay một mảng cây trên núi đá vôi có thể không lớn, nhưng vẫn có thể là nơi trú ẩn, nguồn hạt giống, điểm dừng chân của chim, hành lang di chuyển của thú nhỏ hoặc ốc đảo cho côn trùng và sinh vật đất.Thiên nhiên không đọc bản đồ địa chính trước khi vận hành. Với một con chim, điều quan trọng không chỉ là khoảnh rừng ấy rộng bao nhiêu, mà là có thức ăn, cây làm tổ, khoảng cách đến mảng rừng kế tiếp và mức độ an toàn trước săn bắt. Với một loài thú nhỏ, điều quan trọng không chỉ là độ tàn che, mà là có lớp cây bụi, thảm lá mục, hang hốc, nguồn nước và đường di chuyển. Với một khu rừng đầu nguồn, điều quan trọng không chỉ là có tán cây, mà là đất rừng có còn thấm nước, giữ nước và giảm xói mòn hay không.Ngay cả chiều cao cây rừng cũng chỉ phản ánh một lát cắt rất hẹp. Rừng ngập mặn, rừng tràm, rừng khộp, rừng trên núi đá vôi, rừng thường xanh trên núi đất hay rừng trên đất cát ven biển có cấu trúc rất khác nhau. Một khu rừng thấp trên lập địa đặc biệt vẫn có thể rất quan trọng cho bảo tồn, phòng hộ, sinh kế và thích ứng khí hậu.Rừng vì thế không thể được hiểu như một lớp tán phủ lên mặt đất. Tán rừng là một phần của không gian sống ba chiều, gồm nhiều tầng, nhiều loài, nhiều kích thước cây, nhiều giai đoạn phát triển và nhiều điều kiện ánh sáng, độ ẩm, đất, nước, vi khí hậu khác nhau. Trong sinh thái học rừng, cấu trúc ấy quyết định rất lớn đến khả năng trú ngụ của các loài, khả năng tái sinh, chu trình dinh dưỡng và sức chống chịu của hệ sinh thái.Kết quả điều tra bẫy ảnh quy mô lớn do WWF Việt Nam công bố năm 2023 là lời nhắc nhở cho chúng ta. Dự án đã đặt 1.176 điểm bẫy ảnh tại 21 khu rừng đặc dụng và rừng phòng hộ ở 8 tỉnh trong giai đoạn 2019–2023, thu được hơn 120.000 phát hiện độc lập động vật. Nhưng nhiều loài thú lớn và quan trọng như hổ, báo gấm, sói lửa và sao la không được ghi nhận. Điều này cho thấy một khu vực vẫn có thể là rừng trên bản đồ, vẫn có tán cây, nhưng bên trong đã vắng dần những loài từng làm nên sự sống của rừng.Các tiêu chí kỹ thuật như độ tàn che, diện tích liền vùng và chiều cao cây vẫn rất cần cho quản lý. Nhưng chúng chỉ trả lời được câu hỏi: khu vực này có được ghi nhận là rừng theo tiêu chí kiểm kê hay không. Chúng chưa đủ để trả lời những câu hỏi quan trọng hơn: khu rừng ấy còn đa dạng sinh học không, còn chức năng sinh thái không, còn khả năng tự phục hồi không, còn kết nối với các sinh cảnh xung quanh không, và còn đủ an toàn cho các loài hoang dã sinh sống không.Một khu rừng khỏe cần nhiều hơn tán cây. Nó cần cây bản địa, nhiều tầng tán, cây già, cây non, cây chết, thảm mục, nấm, côn trùng, chim thú, đất sống, nước sạch và các mối liên kết với cảnh quan xung quanh. Nó cũng cần những cộng đồng địa phương có động lực và điều kiện để bảo vệ rừng lâu dài.Vì vậy, chiếc thước đo rừng không thể chỉ dừng ở diện tích và tán che. Những con số ấy giúp chúng ta quản lý rừng trên giấy tờ và bản đồ. Nhưng để bảo tồn thiên nhiên, cần nhìn sâu hơn vào chất lượng sinh cảnh, cấu trúc rừng, thành phần loài, tính kết nối, khả năng phục hồi và sự hiện diện của các loài hoang dã.Rừng không chỉ cần đủ tán. Rừng cần đủ sự sống.#ThienNhienNet #rungvietnam #sinhthairung #BaoTonThienNhien #dadangsinhhoc #dadangsinhhoc ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

2 ngày trước

Rừng không chỉ là phần xanh trên bản đồ!Có lẽ khi nghe tin tỷ lệ che phủ rừng của Việt Nam vẫn duy trì trên 42%, nhiều người có thể thở phào: “À, rừng vẫn còn nhiều đấy chứ!”. Nhưng nếu chỉ nhìn vào một con số phần trăm, chúng ta rất dễ bỏ qua câu hỏi quan trọng hơn: phần xanh đó là rừng gì, còn gì bên trong, và có thật sự phần diện tích đó có nuôi dưỡng được sự sống hay không?Theo công bố hiện trạng rừng toàn quốc năm 2025, Việt Nam có hơn 14,97 triệu ha rừng, trong đó rừng tự nhiên hơn 10,07 triệu ha, rừng trồng hơn 4,89 triệu ha; tỷ lệ che phủ rừng toàn quốc là 42,03%. Đây là chỉ tiêu quan trọng cho quản lý nhà nước, quy hoạch và theo dõi diễn biến rừng. Nhưng nó không nên được hiểu đơn giản là thước đo sức khỏe của rừng.Một phép tính nhỏ cho thấy điều đáng suy nghĩ. Năm 2024, cả nước có hơn 14,87 triệu ha rừng, trong đó rừng tự nhiên hơn 10,13 triệu ha và rừng trồng hơn 4,74 triệu ha. Sang năm 2025, tổng diện tích rừng tăng khoảng 97.000 ha, nhưng rừng tự nhiên lại giảm hơn 54.000 ha, trong khi rừng trồng tăng hơn 151.000 ha. Nhìn tổng thể, tỷ lệ che phủ vẫn ổn định; nhưng bên trong con số ấy là sự dịch chuyển giữa rừng tự nhiên và rừng trồng.Vấn đề nằm ở chỗ một héc-ta rừng tự nhiên nhiều tầng tán, có cây gỗ lớn, cây tái sinh, dây leo, thảm mục, nấm, côn trùng, chim, thú nhỏ và dòng suối mát dưới tán rừng không giống một héc-ta rừng trồng đơn loài. Trên bản đồ, cả hai đều có thể hiện màu xanh. Nhưng với đa dạng sinh học, đất, nước và khí hậu địa phương, chúng không tương đương.Độ che phủ chủ yếu nói với chúng ta rằng có tán cây che phủ trên một diện tích nhất định. Nó không tự động nói rằng khu rừng đó có nhiều loài bản địa hay không, có còn động vật hoang dã hay không, đất rừng còn giàu mùn hay đã thoái hóa, dòng suối dưới chân rừng có còn nước quanh năm, hay khu rừng ấy có còn kết nối với các sinh cảnh xung quanh.Nói cách khác, nếu chỉ dùng độ che phủ để nói về rừng, chúng ta giống như đánh giá sức khỏe một con người chỉ bằng cân nặng. Cân nặng có thể cần thiết, nhưng không đủ. Một người có cân nặng đúng chuẩn vẫn có thể thiếu máu, suy nhược, mất ngủ hoặc mắc bệnh mãn tính. Rừng cũng vậy. Một khu vực có màu xanh trên ảnh vệ tinh chưa chắc là một hệ sinh thái rừng khỏe mạnh.Báo cáo của Ngân hàng Thế giới về rừng Việt Nam từng nêu rằng khoảng hai phần ba diện tích rừng tự nhiên của Việt Nam ở tình trạng nghèo hoặc đang phục hồi, trong khi rừng giàu, có tán khép kín chỉ chiếm khoảng 5%. Đây là lớp thông tin rất dễ bị che khuất nếu cuộc thảo luận chỉ dừng ở phần độ che phủ rừng.Các nghiên cứu về diễn ngôn chính sách lâm nghiệp ở Việt Nam cũng chỉ ra rằng câu chuyện về độ che phủ rừng có xu hướng làm mờ đi hệ sinh thái nằm bên dưới tán cây. Khi chính sách, truyền thông và báo cáo quá tập trung vào diện tích xanh, những yếu tố khó đếm hơn như chất lượng sinh cảnh, cấu trúc rừng, thành phần loài, chức năng sinh thái và tính toàn vẹn của rừng thường bị đẩy xuống hàng thứ yếu.Nghiên cứu ở Thừa Thiên Huế cũng cho thấy quá trình chuyển dịch rừng sau giai đoạn mất rừng không nhất thiết đồng nghĩa với sự trở lại của rừng tự nhiên đúng nghĩa. Trong nhiều trường hợp, sự gia tăng che phủ cây gắn nhiều với mở rộng rừng trồng keo, trong khi các hệ sinh thái rừng tự nhiên giàu loài đã bị suy giảm trước đó không dễ phục hồi chỉ bằng việc có thêm cây trên đất.Vì vậy, vấn đề không phải là bỏ chỉ tiêu độ che phủ rừng. Chỉ tiêu này vẫn cần thiết. Vấn đề là không nên để nó trở thành chiếc thước duy nhất để đo đếm rừng.Khi nghe nói một địa phương có tỷ lệ che phủ rừng cao, chúng ta nên hỏi thêm: đó là rừng tự nhiên hay rừng trồng? Rừng tự nhiên còn ở trạng thái nào? Có bao nhiêu diện tích là rừng giàu, rừng trung bình, rừng phục hồi? Có loài nguy cấp nào còn sinh sống không? Rừng có bị chia cắt bởi đường, thủy điện, nương rẫy, khu dân cư hay không? Người dân địa phương có còn hưởng lợi từ rừng theo cách giúp họ bảo vệ rừng lâu dài không?Rừng không chỉ là màu xanh. Rừng là một cộng đồng sự sống. Trong cộng đồng ấy có cây lớn, cây nhỏ, thú, chim, côn trùng, nấm, vi sinh vật, đất, nước, hạt giống, ký ức sinh thái và cả sinh kế của con người. Nếu chỉ nhìn rừng như phần xanh trên bản đồ, chúng ta có thể tự an ủi rằng rừng vẫn còn nhiều, trong khi những gì làm nên linh hồn của rừng đang mất dần.Vì thế, đã đến lúc khi nói về rừng ở Việt Nam, chúng ta cần đi xa hơn chỉ là độ che phủ bao nhiêu phần trăm. Chúng ta cần quan tâm đến các khía cạnh quan trọng khác: rừng còn khỏe không, còn đa dạng không, còn tự phục hồi được không, và còn đủ sức giữ sự sống cho cả thiên nhiên lẫn con người hay không?Ảnh: Một khu vực từng là rừng nguyên sinh bị lấn chiếm làm nương rẫy. #ThienNhienNet #RungVietNam #SinhThaiRung #BaoTonThienNhien #DaDangSinhHoc #ChatLuongRung ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

3 ngày trước

Kỳ Co (Quy Nhơn, Gia Lai) thường được nhiều du khách gọi vui là “Maldives của Việt Nam” nhờ làn nước biển xanh trong, những dải cát trắng mịn và các ghềnh đá ôm lấy bãi biển tạo nên khung cảnh vừa hoang sơ vừa rực rỡ. Vào những ngày nắng đẹp, nước biển ở đây chuyển nhiều sắc độ từ xanh ngọc, xanh lam đến trong veo như nhìn thấy tận đáy, khiến nhiều người có cảm giác như đang lạc vào một hòn đảo nhiệt đới đâu đó giữa Ấn Độ Dương.Du khách có thể lội qua những hồ nước tự nhiên giữa các bãi đá, ngắm san hô gần bờ hoặc đơn giản là ngồi nghe sóng vỗ dưới những vách núi hướng ra biển. Kết hợp cùng Eo Gió gần đó với những cung đường ven biển uốn lượn và gió thổi quanh năm, khu vực này đã trở thành một trong những điểm đến nổi bật nhất của vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Có lẽ vì thế mà nhiều người sau khi đến Kỳ Co đều có chung cảm giác không cần đi quá xa, Việt Nam vẫn có những góc biển đẹp khiến người ta ngỡ như đang ở một thiên đường nhiệt đới nào đó. #VietNamTuoiDep #DuLich #BaiBien #GiaLai #BinhDinh #KyCo ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

4 ngày trước

Bớt phun, thêm sốngNếu muốn có ong, bướm, chuồn chuồn, bọ rùa, thằn lằn nhỏ và chim ghé thăm, việc đầu tiên rất đơn giản: đừng biến góc vườn của mình thành nơi đầy hóa chất.Với chậu cây, ban công, sân thượng hay vườn nhà, hãy thử bắt đầu bằng một góc không phun xịt.Không dùng thuốc trừ sâu cho các cây đang có hoa. Ong, bướm và nhiều loài côn trùng có ích thường ghé hoa để lấy mật, phấn. Phun thuốc lúc này có thể làm hại cả những loài không phải là sâu hại.Không vội xịt thuốc khi thấy vài chiếc lá bị ăn. Một ít vết cắn trên lá không có nghĩa là khu vườn sắp hỏng. Đôi khi đó chỉ là dấu hiệu có sinh vật đang sống ở đó.Nếu sâu xuất hiện quá nhiều, hãy thử cách nhẹ trước: ngắt bỏ lá bị hại nặng, bắt sâu bằng tay, rửa cây bằng nước sạch, tỉa bớt cành quá rậm, chuyển chậu ra nơi thoáng hơn hoặc trồng xen nhiều loài cây khác nhau.Giữ lại những đội quân thầm lặng trong vườn như bọ rùa, nhện, chuồn chuồn, ong ký sinh, thằn lằn nhỏ và chim. Chúng là thiên địch tự nhiên, giúp kiểm soát nhiều loài sâu hại mà không cần bình xịt.Cũng đừng lạm dụng thuốc diệt cỏ, thuốc diệt ốc hay các loại hóa chất làm sạch đất. Đất, lá mục, cỏ dại vừa phải và côn trùng nhỏ đều là một phần của khu vườn có sự sống.Một khu vườn thân thiện với thiên nhiên không nhất thiết phải hoàn hảo, sạch bóng và không có chiếc lá nào bị sâu ăn. Nó chỉ cần đủ an toàn để sự sống nhỏ bé có thể quay lại.Bớt phun một chút. Bớt kiểm soát một chút. Thiên nhiên sẽ có thêm cơ hội.#ThienNhienNet #kheotay #diy #thiennhien #hoangda #SongCungThienNhien #gocnhochothiennhien ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

5 ngày trước

Làm một “chung cư xanh”Thiên nhiên không thích những khoảng sân trống trơn, chỉ có gạch, bê tông và vài chậu cây đứng lẻ loi.Nhiều loài chim, bướm, thằn lằn, nhện và côn trùng nhỏ cần chỗ ẩn nấp, nghỉ ngơi, kiếm ăn hoặc tránh nắng. Vì vậy, nếu có thể, hãy thử biến một góc sân, ban công, hàng rào hoặc bồn cây thành một “chung cư xanh” nhiều tầng.Cách làm không khó.Tầng thấp có thể là các chậu cây nhỏ, rau thơm, cỏ, hoa thấp hoặc cây che phủ mặt đất.Tầng giữa là cây bụi, cây có tán nhỏ, cây cho hoa hoặc quả. Đây có thể là nơi chim nhỏ đậu lại, côn trùng trú ẩn và bướm tìm hoa.Tầng cao có thể là một cây nhỏ, giàn dây leo hoặc hàng rào xanh. Nếu nhà không có sân, một giàn dây leo trên ban công cũng đã giúp tăng thêm không gian sống theo chiều đứng.Có thể tận dụng những loài dễ trồng như thiên lý, mướp, bầu, bí, sử quân tử, hoa giấy, rau thơm, cây bụi địa phương hoặc các loài cây bản địa sẵn có. Với trường học, cơ quan hoặc khu dân cư, nên ưu tiên cây an toàn, ít gai nhọn, không có độc tính nguy hiểm và dễ chăm sóc.Đừng cắt tỉa quá sạch. Một góc cây hơi rậm một chút sẽ có giá trị hơn nhiều so với vài chậu cây được tạo dáng gọn gàng nhưng không có chỗ nào cho sinh vật trú ẩn.Bạn không cần dựng cả khu rừng. Chỉ cần thêm vài tầng cây, một bức tường nóng bức hay góc sân đơn điệu đã có thể trở thành nơi ghé qua của sự sống.#ThienNhienNet #KheoTay #DIY #ThienNhien #HoangDa #SongCungThienNhien #GocNhoChoThienNhien ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

Tài nguyên

Suy thoái 1 triệu km2 đất mỗi năm trên phạm vi toàn cầu

Thanh Hóa tập trung rà soát, kiểm tra toàn diện các mỏ khoáng sản

Giấc mộng chưa thành trên mỏ vàng dược liệu

Diện tích Vườn quốc gia Tam Đảo giảm hơn 586 ha

Diễn biến nóng vụ phá rừng với nhiều điều khó hiểu ở Đắk Nông

Hà Giang: Phát hiện phiến đá cổ niên đại 2.000 năm

Tìm thấy hàng trăm loài thảo dược quý hiếm tại VQG...

Thêm một phát hiện về cá cóc Tam Đảo ở… Quảng...

Cây rười trên cát trắng miền Trung

Phát hiện nhiều loài mới trong đại dương

Triển vọng của các dự án khai thác khoáng sản từ...

Thế giới vi khuẩn – những điều thú vị

Giải mã cuộc sống của loài ong mật

Phú Thọ: Phát hiện cá anh vũ tại vườn quốc gia...

Tầm quan trọng của sinh vật đại dương