Thúc đẩy vai trò Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học
Bảo tồn đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc
Cơ chế thí điểm OECM: Chờ đợi thêm bao lâu?
Bão số 10 gây thiệt hại nặng nề và nỗi đau mất mát
Bão số 10 gây thiệt hại rất nghiêm trọng khiến 19 người chết, 13 người mất tích

Trên Facebook

ThienNhien.Net

1 ngày trước

Nai, hươu, sơn dương: phần nền của một khu rừng còn sốngĐây là bài cuối cùng trong loạt bài về các loài thú móng guốc hoang dã ở Việt Nam. Từ sao la, mang lớn, bò tót đến những loài có thể đã biến mất khỏi tự nhiên như bò xám, mỗi bài là một lát cắt về sự giàu có, mong manh và khoảng trống còn lại trong bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam.Nếu sao la, bò xám, bò tót hay mang lớn thường được nhắc đến như những biểu tượng đặc biệt, thì nhiều loài nai, hươu, hoẵng và sơn dương lại là phần nền ít được chú ý hơn của hệ sinh thái rừng. Chúng không phải lúc nào cũng xuất hiện trong những câu chuyện bảo tồn nổi bật. Nhưng chính các loài thú ăn cỏ và ăn lá này lại giữ vai trò quan trọng trong đời sống hằng ngày của rừng. Chúng ăn cỏ, lá non, quả rụng, mầm cây, di chuyển qua nhiều sinh cảnh, tạo đường mòn, phát tán hạt và góp phần duy trì chuỗi thức ăn cho các loài thú ăn thịt.Ở Việt Nam, các loài như nai, hươu vàng, nai cà tông, hoẵng và sơn dương từng là những thành phần quen thuộc hơn trong các khu rừng, trảng cỏ, rừng thưa, rừng núi đá và các vùng chuyển tiếp. Nhưng nhiều loài trong số đó hiện đã suy giảm mạnh. Theo Sách Đỏ IUCN, nai được xếp ở mức Sắp nguy cấp, hươu vàng và nai cà tông ở mức Nguy cấp, còn sơn dương cũng là nhóm đang chịu nhiều áp lực bảo tồn. Với một số loài, tình trạng ở Việt Nam có thể nghiêm trọng hơn so với đánh giá toàn cầu. Hươu vàng được cho là có thể đã biến mất khỏi tự nhiên ở Việt Nam, trong khi nai cà tông nếu còn tồn tại thì cũng cần được xác minh và theo dõi bằng các khảo sát khoa học nghiêm túc.Sự vắng bóng của các loài thú móng guốc không chỉ là mất đi vài loài động vật. Đó là dấu hiệu cho thấy cấu trúc sinh thái của rừng đang bị rỗng dần từ bên trong. Một khu rừng có thể vẫn xanh trên ảnh vệ tinh, vẫn có tán cây, vẫn có diện tích được ghi nhận trên bản đồ. Nhưng nếu không còn dấu chân nai dưới bờ suối, không còn hoẵng đi qua lối mòn, không còn sơn dương trên vách núi, không còn các loài thú ăn cỏ làm nguồn thức ăn cho thú ăn thịt, thì khu rừng ấy đã mất đi nhiều chức năng sống quan trọng. Đây chính là điều thường được gọi là hội chứng rừng rỗng.Nguyên nhân không chỉ nằm ở mất rừng. Với nhiều loài thú móng guốc, săn bắt và bẫy dây là áp lực trực tiếp và dai dẳng nhất. Bẫy có thể được đặt để bắt thú rừng nói chung, nhưng hậu quả lại lan rộng đến cả những loài quý hiếm, những loài đang phục hồi chậm và những quần thể vốn đã nhỏ. Khi một khu rừng mất dần các loài thú ăn cỏ, tác động sẽ lan sang nhiều tầng khác của hệ sinh thái: cây nào được phát tán, cây nào tái sinh, loài ăn thịt nào còn đủ con mồi, và cả cảm giác của cộng đồng địa phương về một khu rừng còn thực sự có sự sống.Bảo tồn thú móng guốc vì vậy không chỉ là bảo vệ từng loài riêng lẻ. Đó là phục hồi sự đầy đủ của rừng. Rừng cần cây, nhưng rừng cũng cần thú. Rừng cần tán xanh, nhưng cũng cần những chuyển động dưới nền rừng, những đàn thú đi qua bãi ăn, những dấu chân quanh nguồn nước và những mối quan hệ sinh thái được duy trì qua nhiều thế hệ. Sau loạt bài viết, thông điệp cuối cùng có lẽ rất giản dị: giữ rừng không chỉ là giữ màu xanh, mà là giữ cho rừng còn sống.Ảnh: Nai (Rusa unicolor). Nguồn: Wikipedia.#thumongguochoangda#Rungrong#naivahuou#SonDuong#baotondongvathoangda#PhucHoiHeSinhThai#THIENNHIENVIETNAM ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

2 ngày trước

Cheo cheo lưng bạc: loài nhỏ bé trong những khu rừng khô ven biểnĐây là bài tiếp theo trong loạt bài về các loài thú móng guốc hoang dã ở Việt Nam. Từ sao la, mang lớn, bò tót đến những loài có thể đã biến mất khỏi tự nhiên như bò xám, mỗi bài là một lát cắt về sự giàu có, mong manh và khoảng trống còn lại trong bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam.Cheo cheo lưng bạc là một trong những loài thú móng guốc nhỏ nhất và ít được biết đến nhất ở Việt Nam. Loài này có kích thước nhỏ, dáng mảnh, thường di chuyển lặng lẽ dưới tán rừng và rất khó quan sát trực tiếp. Điểm đặc trưng của nó là màu lông hai phần khá rõ: phía trước cơ thể có sắc nâu đỏ, còn phần sau lưng ánh xám bạc. Chính đặc điểm này tạo nên tên gọi cheo cheo lưng bạc.Trong một thời gian dài, cheo cheo lưng bạc gần như biến mất khỏi hiểu biết của khoa học. Loài được mô tả từ các mẫu vật thu thập gần Nha Trang từ đầu thế kỷ XX, sau đó rất ít thông tin mới được ghi nhận. Đến năm 2019, những bức ảnh bẫy máy đã xác nhận loài này vẫn còn tồn tại trong tự nhiên ở Việt Nam. Phát hiện đó được xem là một cơ hội hiếm hoi: một loài tưởng như đã bị lãng quên vẫn còn đủ dấu vết để chúng ta kịp hành động.Theo Sách Đỏ IUCN, cheo cheo lưng bạc hiện vẫn được xếp ở nhóm Thiếu dữ liệu. Điều này không có nghĩa là loài an toàn, mà phản ánh việc thông tin về phân bố, số lượng và xu hướng quần thể còn quá ít. Các nghiên cứu mới hơn cho thấy loài này có phạm vi phân bố hẹp, gắn nhiều với các sinh cảnh rừng khô và bán khô ở Nam Trung Bộ. Một số quần thể đã được ghi nhận tại Núi Chúa, bán đảo Hòn Hèo và một vài khu vực khác, nhưng các quần thể này có thể nhỏ, phân mảnh và chịu nhiều áp lực từ săn bắt, bẫy dây, mất và suy thoái sinh cảnh.Câu chuyện của cheo cheo lưng bạc cho thấy không phải loài thú móng guốc nào cũng to lớn như bò tót hay bò rừng. Có những loài nhỏ bé đến mức dễ bị bỏ qua trong các ưu tiên bảo tồn, nhưng lại mang giá trị đặc biệt vì phân bố hẹp và gắn với những sinh cảnh rất riêng. Các khu rừng khô ven biển Nam Trung Bộ thường không có vẻ rậm rạp, xanh thẳm như rừng mưa nhiệt đới, nhưng chúng là nơi trú ẩn của nhiều loài thích nghi với điều kiện khô hạn và chuyển tiếp độc đáo. Nếu những mảng rừng này tiếp tục bị chia cắt, lấn chiếm hoặc bẫy bắt quá mức, những loài như cheo cheo lưng bạc có thể biến mất trước khi chúng ta hiểu đầy đủ về chúng.Bảo vệ cheo cheo lưng bạc vì vậy không chỉ là bảo vệ một loài thú nhỏ. Đó là bảo vệ các mảng rừng khô, rừng bán khô và sinh cảnh ven biển đang chịu nhiều áp lực phát triển. Đó cũng là lời nhắc rằng bảo tồn cần chú ý cả những loài ít nổi tiếng, ít xuất hiện trên truyền thông và khó nhìn thấy trong tự nhiên. Trong thế giới động vật hoang dã, kích thước nhỏ không có nghĩa là giá trị nhỏ. Đôi khi, một loài bé như cheo cheo lại cho chúng ta thấy rõ nhất những khoảng trống lớn trong hiểu biết và hành động bảo tồn.#cheocheolungbac#silverbackedchevrotain#thumongguochoangda#rungkhovenbien#baotondongvathoangda#dadangsinhhocvietnam#THIENNHIENVIETNAM ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

3 ngày trước

Mang lớn: loài hươu bước ra từ bí ẩn Trường SơnĐây là bài tiếp theo trong loạt bài về các loài thú móng guốc hoang dã ở Việt Nam. Từ sao la, mang lớn, bò tót đến những loài có thể đã biến mất khỏi tự nhiên như bò xám, mỗi bài là một lát cắt về sự giàu có, mong manh và khoảng trống còn lại trong bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam.Mang lớn, còn gọi là mang Vũ Quang, là một trong những phát hiện thú học đặc biệt của Việt Nam trong thập niên 1990. Loài này được ghi nhận từ vùng Vũ Quang, Hà Tĩnh, cũng là khu vực gắn với phát hiện sao la chỉ trước đó không lâu. Trong nhóm mang, đây là loài có kích thước lớn, với cặp gạc dài và khỏe hơn nhiều loài mang quen thuộc khác. Tên khoa học của loài, Muntiacus vuquangensis, cũng nhắc lại nơi đã đưa loài thú này bước vào bản đồ khoa học thế giới.Theo Sách Đỏ IUCN, mang lớn hiện được xếp ở mức Cực kỳ nguy cấp. Phân bố của loài gắn với dãy Trường Sơn và các vùng đồi núi liên quan ở Việt Nam, Lào và một phần Campuchia. Tuy nhiên, hiểu biết của chúng ta về loài này vẫn còn rất hạn chế. Nhiều ghi nhận đến từ bẫy ảnh, mẫu gạc, thông tin địa phương hoặc các khảo sát rời rạc. Ngay cả ở những nơi từng ghi nhận loài, việc xác định quy mô quần thể, khả năng sinh sản và mức độ kết nối giữa các nhóm cá thể vẫn là một khoảng trống lớn.Mang lớn sống và di chuyển chủ yếu dưới nền rừng, nơi bẫy dây thường được đặt dày đặc. Vì vậy, loài này rất dễ trở thành nạn nhân, dù bẫy không nhất thiết được đặt riêng để bắt mang lớn. Bẫy không phân biệt loài phổ biến hay loài Cực kỳ nguy cấp. Một chiếc bẫy đặt cho thú rừng nói chung có thể giết một cá thể mang lớn, sao la, cheo cheo, cầy, lửng hay chim mặt đất. Với những loài vốn đã hiếm, mỗi cá thể mất đi đều có thể là tổn thất rất lớn cho khả năng phục hồi của cả quần thể.Câu chuyện của mang lớn cho thấy Trường Sơn không chỉ đặc biệt vì có nhiều loài quý hiếm, mà còn vì vẫn còn những loài mà khoa học mới biết đến rất gần đây. Nhưng phát hiện một loài mới không đồng nghĩa với bảo vệ được loài đó. Nếu rừng vẫn đầy bẫy, nếu sinh cảnh tiếp tục bị chia cắt, nếu các quần thể nhỏ không còn đường kết nối, những phát hiện từng làm thế giới kinh ngạc có thể nhanh chóng trở thành những ghi chú buồn trong lịch sử bảo tồn.Bảo vệ mang lớn vì vậy không chỉ là bảo vệ một loài hươu hiếm. Đó là bảo vệ nền rừng Trường Sơn, bảo vệ những đường đi của thú hoang, bảo vệ khả năng hồi phục của cả quần xã động vật sống âm thầm dưới tán rừng. Sau sao la, mang lớn nhắc chúng ta thêm một lần nữa rằng những loài đặc hữu và nguy cấp nhất thường không cần những khẩu hiệu lớn. Chúng cần những cánh rừng an toàn hơn, ít bẫy hơn và được theo dõi nghiêm túc hơn trước khi quá muộn.Ảnh: biolib.cz.#manglon#mangvuquang#truongson#thumongguochoangda#baotondongvathoangda#giambayday#THIENNHIENVIETNAM ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

4 ngày trước

Bò tót và bò rừng: dấu chân lớn của rừng khôĐây là bài tiếp theo trong loạt bài về các loài thú móng guốc hoang dã ở Việt Nam. Từ sao la, mang lớn, bò tót đến những loài có thể đã biến mất khỏi tự nhiên như bò xám, mỗi bài là một lát cắt về sự giàu có, mong manh và khoảng trống còn lại trong bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam.Trong các loài thú móng guốc còn lại ở Việt Nam, bò tót và bò rừng là hai đại diện lớn nhất, gắn với những cảnh quan rừng khô, rừng bán thường xanh, trảng cỏ và các khoảng rừng thưa ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Bò tót có thân hình đồ sộ, lưng cao, chân trắng như đi tất. Bò rừng, hay banteng, nhỏ hơn nhưng cũng là một loài bò hoang rất đặc trưng của Đông Nam Á. Sự hiện diện của chúng cho thấy một khu rừng không chỉ còn cây, mà còn giữ được phần nào không gian sống cho các loài thú lớn.Theo Sách Đổ IUCN, bò tót hiện được xếp ở mức Sắp nguy cấp. Bò rừng đã được nâng lên mức Cực kỳ nguy cấp do suy giảm quần thể nghiêm trọng trên toàn vùng phân bố. Ở Việt Nam, hai loài này từng được ghi nhận tại một số khu rừng quan trọng như Yok Đôn, Ea Sô và Cát Tiên. Các nghiên cứu trước đây cho thấy Cát Tiên là một trong những nơi quan trọng nhất đối với bò tót, còn bò rừng từng được ghi nhận chủ yếu ở các sinh cảnh rừng khô, trảng cỏ và rừng thưa tại Tây Nguyên. Những năm gần đây, các ghi nhận mới tại Ea Sô càng cho thấy giá trị đặc biệt của các mảng sinh cảnh còn lại đối với bảo tồn thú móng guốc lớn.Bò tót và bò rừng không chỉ là những loài thú to lớn gây ấn tượng. Chúng là một phần quan trọng trong cấu trúc vận hành của hệ sinh thái. Khi di chuyển, kiếm ăn và sử dụng các bãi cỏ, bãi trống, bờ suối, chúng góp phần duy trì sự đa dạng của cảnh quan rừng. Phân của chúng đưa hạt giống đi xa hơn. Các đường mòn chúng tạo ra được nhiều loài khác sử dụng. Nơi nào còn đàn bò hoang đủ an toàn để sinh sống, nơi đó thường vẫn còn những mảnh ghép quan trọng của một hệ sinh thái rừng khỏe.Nhưng chính kích thước lớn và nhu cầu sinh cảnh rộng cũng khiến chúng rất dễ bị tổn thương. Một đàn bò hoang cần những khu vực kiếm ăn, uống nước, trú ẩn và di chuyển theo mùa. Nếu rừng bị chia cắt bởi đường sá, nương rẫy, khai thác lâm sản hoặc chăn thả gia súc, không gian sống của chúng bị thu hẹp rất nhanh. Săn bắn, bẫy dây, súng tự chế, cạnh tranh với gia súc và nguy cơ lây bệnh từ vật nuôi đều là những áp lực nghiêm trọng. Với các quần thể nhỏ, chỉ một vài cá thể trưởng thành bị mất đi cũng có thể làm suy yếu cả đàn.Câu chuyện của bò tót và bò rừng nhắc chúng ta rằng bảo tồn thú lớn không thể tách khỏi bảo tồn cảnh quan. Không thể giữ chúng bằng vài khoảnh rừng nhỏ, rời rạc và nhiều xáo trộn. Cần những khu rừng đủ rộng, có trảng cỏ, bãi ăn, nguồn nước, hành lang di chuyển và mức độ bảo vệ thực sự hiệu quả. Nếu sao la là biểu tượng của những bí ẩn Trường Sơn, bò tót và bò rừng là lời nhắc về phần cơ thể mạnh mẽ của rừng khô: những dấu chân lớn giữ nhịp cho cả một cảnh quan sống.Ảnh: bò rừng (Bos javanicus) tại Khu BTTN Ea Sô. Nguồn: CCD.#botot#borung#banteng#thumongguochoangda#rungkhotaynguyen#baotonsinhcanh#THIENNHIENVIETNAM ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

5 ngày trước

Bò xám: khi một loài lớn biến mất trong im lặngĐây là bài tiếp theo trong loạt bài về các loài thú móng guốc hoang dã ở Việt Nam. Từ sao la, mang lớn, bò tót đến những loài có thể đã biến mất khỏi tự nhiên như bò xám, mỗi bài là một lát cắt về sự giàu có, mong manh và khoảng trống còn lại trong bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam.Bò xám, hay kouprey, là một trong những loài bò hoang bí ẩn nhất từng được ghi nhận ở Đông Dương. Loài này được khoa học mô tả vào năm 1937, gắn với các sinh cảnh rừng thưa, rừng khô và trảng cỏ ở Campuchia, nam Lào, đông Thái Lan và vùng Tây Nguyên của Việt Nam. Với thân hình lớn, cặp sừng đặc trưng và đời sống gắn với những cảnh quan rừng khộp rộng mở, bò xám từng là một phần của thế giới thú lớn ở vùng biên giới Đông Dương. Nhưng ngày nay, loài này hầu như chỉ còn hiện diện trong các tài liệu khoa học, các cuộc khảo sát cũ và những câu chuyện rời rạc của người từng sống gần rừng.Theo IUCN, bò xám hiện được xếp ở mức Cực kỳ nguy cấp và có thể đã tuyệt chủng. Đây là cách diễn đạt rất quan trọng, vì nó cho thấy giới khoa học chưa có đủ cơ sở để khẳng định tuyệt đối rằng loài này đã biến mất khỏi Trái đất, nhưng cũng không có bằng chứng đáng tin cậy nào gần đây để chứng minh điều ngược lại. Những vùng từng được xem là có khả năng còn bò xám, trong đó có Yok Đôn và các khu rừng khô lân cận ở Tây Nguyên, đã trải qua nhiều đợt khảo sát nhưng không tìm thấy bằng chứng xác nhận sự tồn tại của loài. Với một loài thú lớn, sống trên mặt đất và cần không gian rộng, sự vắng bóng kéo dài như vậy là một tín hiệu rất đáng buồn.Câu chuyện bò xám cũng cho thấy mất loài thường không xảy ra đột ngột. Trước khi một loài bị xem là biến mất, nó đã trải qua nhiều lớp suy giảm: mất sinh cảnh, săn bắn, xáo trộn do chiến tranh, áp lực từ con người và sự chia cắt các cảnh quan tự nhiên. Khi số lượng cá thể còn quá thấp, mỗi quần thể nhỏ trở nên mong manh trước bệnh tật, giao phối cận huyết, thiếu bạn ghép đôi và những biến động ngẫu nhiên. Một loài thú lớn có thể từng hiện diện mạnh mẽ trong cảnh quan, nhưng khi suy giảm đến ngưỡng cuối cùng, nó có thể biến mất mà không để lại nhiều dấu vết.Bò xám là một bài học đau xót cho bảo tồn ở Việt Nam và Đông Dương. Nếu chỉ nhìn rừng như diện tích có cây, chúng ta có thể không nhận ra những mất mát đang diễn ra bên trong. Rừng khộp vẫn còn đó, trảng cỏ vẫn còn đó, nhưng những loài thú lớn từng tạo nên nhịp sống của cảnh quan có thể đã không còn. Bảo tồn vì vậy không chỉ là giữ màu xanh trên bản đồ, mà còn là giữ lại các quần thể động vật đủ lớn, đủ an toàn và đủ kết nối để tiếp tục tồn tại.Nhìn lại bò xám cũng là nhìn về tương lai của những loài thú móng guốc khác. Sao la, mang lớn, bò rừng, bò tót, nai, hươu và sơn dương đều cần những khu rừng không chỉ còn cây, mà còn ít bẫy, ít săn bắt và có không gian sinh thái đủ rộng. Một khi dấu chân cuối cùng đã biến mất, rất khó để sửa sai. Bài học từ bò xám cần được nhắc lại không phải để tiếc nuối, mà để những loài còn lại không đi tiếp con đường ấy.#boxam#kouprey#thumongguochoangda#baotondongvathoangda#rungkhoptaynguyen#matloai#THIENNHIENVIETNAM ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

Trên YouTube

Chủ đề nổi bật

BBĐVHD biến đổi khí hậu Biến đổi khí hậu BĐKH bảo vệ môi trường Bảo vệ rừng bệnh truyền nhiễm cháy rừng corona Covid-19 cơ hội việc làm Dịch bệnh Hà Nội Hạn hán Hổ Khai thác khoáng sản khoáng sản khu công nghiệp lũ lụt Mê Kông Mưa bão Mưa lũ Mỹ Nghệ An ngà voi phá rừng plastic Quảng Nam rác thải nhựa SARS-CoV-2 sạt lở thiên tai Thủy điện Trung Quốc Trung Quốc vaccine xả thải Ô nhiễm không khí Ô nhiễm môi trường ô nhiễm ĐBSCL ĐVHD đa dạng sinh học đại dịch động vật hoang dã

Chung tay bảo vệ động vật hoang dã

Review Tuần: Trách nhiệm với cộng đồng

Sông Đáy ô nhiễm trầm trọng

Diện tích rừng tăng nhưng rừng phòng hộ giảm

Hà Tĩnh: làm rõ trách nhiệm của thủy điện Hố Hô...

Rùa biển thuộc về đại dương

Nhiều người thiệt mạng do tuyết lở trên dãy núi Alps