Thúc đẩy vai trò Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học
Bảo tồn đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc
Cơ chế thí điểm OECM: Chờ đợi thêm bao lâu?
Bão số 10 gây thiệt hại nặng nề và nỗi đau mất mát
Bão số 10 gây thiệt hại rất nghiêm trọng khiến 19 người chết, 13 người mất tích

Trên Facebook

ThienNhien.Net

21 giờ trước

Một phần bữa ăn của con người bắt đầu từ chuyến ghé thăm hoaMột ly cà phê buổi sáng. Một quả xoài chín. Một trái bí đỏ. Một thìa mật ong. Một quả cà chua trong bát canh. Một nhúm tiêu, hạt điều hay miếng thanh long tráng miệng.Đằng sau những món ăn quen thuộc ấy thường có dấu vết của các loài thụ phấn.Không phải mọi cây trồng đều cần động vật để thụ phấn. Lúa, ngô hay nhiều loại cỏ chủ yếu dựa vào gió. Nhưng phần lớn những thực phẩm giúp bữa ăn của con người trở nên đa dạng, giàu vitamin, hương vị và dinh dưỡng lại ít nhiều phụ thuộc vào ong, ruồi, bướm, chim hay dơi.Nói cách khác, nếu thiếu các loài thụ phấn, con người có thể vẫn còn đủ calo để sống. Nhưng thế giới thực phẩm sẽ nghèo nàn hơn rất nhiều.Các nhà khoa học của IPBES ước tính khoảng 3/4 các loài cây trồng dùng làm thực phẩm trên thế giới phụ thuộc ít nhiều vào thụ phấn động vật. Những cây này không phải lúc nào cũng chiếm tỷ lệ lớn nhất về sản lượng, nhưng chúng tạo nên phần thực phẩm giàu dinh dưỡng và giá trị kinh tế nhất: trái cây, rau củ, hạt, gia vị, đồ uống và nhiều loại cây công nghiệp.Một cánh đồng lúa có thể vẫn tồn tại mà không cần ong. Nhưng rất khó để tưởng tượng những vườn cà phê, cacao, sầu riêng, chanh leo hay nhiều loại cây ăn quả nhiệt đới hoạt động bình thường nếu thiếu những sinh vật mang phấn.Ở Việt Nam, điều đó hiện diện ngay trong những vùng sản xuất quen thuộc.Cà phê ở Tây Nguyên cho năng suất và chất lượng tốt hơn khi có côn trùng thụ phấn. Nhiều vườn thanh long, bí đỏ, dưa leo hay cây ăn trái phụ thuộc lớn vào ong và các loài côn trùng khác. Một số nơi nông dân đã bắt đầu nhận ra rằng giữ lại hàng cây, bờ bụi hay các khoảng hoa dại quanh ruộng đôi khi có giá trị không kém thuốc kích thích hay phân bón.Bởi thiên nhiên không vận hành theo kiểu dây chuyền công nghiệp.Một hệ sinh thái khỏe mạnh thường giống một mạng lưới chằng chịt những mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau. Hoa cung cấp mật và phấn. Động vật mang phấn giúp cây sinh sản. Cây tiếp tục tạo quả, hạt, bóng mát và thức ăn cho vô số loài khác, bao gồm cả con người.Điều đáng lo là mạng lưới ấy đang trở nên mong manh hơn.Nông nghiệp thâm canh, thuốc trừ sâu, mất sinh cảnh và biến đổi khí hậu đang khiến nhiều loài thụ phấn suy giảm trên toàn cầu. Một số nghiên cứu ghi nhận nhiều quần thể ong hoang dã, bướm và côn trùng bay đang giảm mạnh ở nhiều khu vực. Khi các loài thụ phấn biến mất, tác động không chỉ nằm ở chuyện ít quả hơn hay năng suất giảm đi. Nó còn làm suy yếu khả năng chống chịu của hệ sinh thái và cả an ninh lương thực về lâu dài.Điều thú vị là đôi khi giải pháp không nằm ở những công nghệ quá phức tạp.Chỉ cần giữ lại những hàng rào xanh, trồng thêm cây bản địa có hoa, giảm phun thuốc vào mùa ra hoa hay bảo vệ các mảnh sinh cảnh tự nhiên quanh nông trại, con người đã có thể giúp nhiều loài thụ phấn quay trở lại.Và cũng có nghĩa là giúp chính mình.Bởi rất nhiều món ăn trên bàn của chúng ta hôm nay thực ra bắt đầu từ một chuyến ghé thăm đâu đó ngoài tự nhiên.#ThienNhienNet #thuphan #dadangsinhhoc #NongNghiepBenVung #BaoTonThienNhien ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

2 ngày trước

Không chỉ có ong!Một con dơi đang lơ lửng trước bông hoa nở lúc nửa đêm. Một con chim hút mật chui chiếc mỏ cong sâu vào cụm hoa đỏ rực. Một con ruồi phủ đầy phấn vàng trên lưng sau khi bò qua một bông hoa có mùi như thịt thối.Đó đều là những loài thụ phấn.Trong tự nhiên, công việc “mai mối” cho cây cối không chỉ thuộc về ong hay bướm. Rất nhiều loài động vật khác cũng đang âm thầm vận chuyển phấn hoa mỗi ngày: dơi, chim, ruồi, bọ cánh cứng, bướm đêm, kiến, thằn lằn, thậm chí cả vài loài thú nhỏ.Chúng giúp cây cối tạo quả, tạo hạt và duy trì nòi giống.Khi một con ong hay một con chim ghé vào hoa để tìm mật, phấn hoa sẽ bám lên cơ thể chúng. Chuyến ghé thăm tiếp theo có thể đưa số phấn đó sang một bông hoa khác. Những khu rừng, đồng cỏ, đầm lầy hay vườn cây ăn trái mà con người nhìn thấy hôm nay phần nào được duy trì nhờ hàng tỷ chuyến bay nhỏ bé như thế.Các nhà khoa học cho rằng thụ phấn bằng động vật đã góp phần tạo nên sự bùng nổ đa dạng của thực vật có hoa trên Trái Đất. Nhiều mối quan hệ giữa hoa và loài thụ phấn còn tiến hóa cùng nhau suốt hàng triệu năm. Có loài hoa chỉ nở vào ban đêm để chờ dơi. Có loài hoa mang mùi giống xác thối để hấp dẫn ruồi. Có những bông hoa sâu hun hút chỉ những loài có chiếc vòi rất dài mới chạm được tới mật.Thiên nhiên chưa bao giờ vận hành theo cách đơn giản.Điều thú vị là không phải loài thụ phấn nào cũng được con người yêu thích. Ong và bướm thường xuất hiện trên tranh ảnh hay sách thiếu nhi. Nhưng ruồi, bọ cánh cứng hay dơi lại hay bị ghét bỏ. Dù vậy, trong nhiều hệ sinh thái, chúng vẫn là những shipper cực kỳ quan trọng. Một số cây trồng và cây rừng thậm chí phụ thuộc vào những loài tưởng như ít được chú ý này.Ở Việt Nam, thế giới thụ phấn cũng phong phú không kém. Những cánh rừng nhiệt đới, vùng núi đá vôi, rừng ngập mặn hay các khu vườn truyền thống đều là nơi diễn ra vô số mối quan hệ âm thầm giữa hoa và động vật. Chúng ta có hàng nghìn loài ong bản địa, rất nhiều loài bướm, ruồi hoa, chim hút mật và dơi ăn quả đang hoạt động mỗi ngày mà phần lớn con người hiếm khi để ý.Nhưng thế giới ấy đang chịu nhiều áp lực.Thuốc trừ sâu, mất sinh cảnh, nông nghiệp đơn điệu, ánh sáng đô thị và biến đổi khí hậu đang khiến nhiều loài thụ phấn suy giảm ở nhiều nơi trên thế giới. Và khi những sinh vật mang phấn biến mất, câu chuyện không chỉ dừng ở vài bông hoa ít nở hơn. Nó có thể kéo theo sự suy giảm của cả một mạng lưới sinh thái rộng lớn phía sau.Có lẽ đã đến lúc chúng ta nhìn những con vật nhỏ bé vo ve quanh hoa bằng một ánh mắt khác.Bởi đôi khi, những sinh vật giữ cho thế giới xanh tiếp tục vận hành lại là những kẻ bé nhỏ nhất.#ThienNhienNet #ThuPhan #DaDangSinhHoc #BaoTonThienNhien #ConNguoiVaThienNhien ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

3 ngày trước

Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn (xã Bắc Sơn, Lạng Sơn) là một trong những ngôi làng đẹp nhất Việt Nam, nổi bật với những nếp nhà sàn truyền thống của người Tày nằm nép mình bên ruộng lúa, núi đá vôi và các dòng suối nhỏ tạo nên một khung cảnh yên bình đặc trưng của miền núi Đông Bắc.Quỳnh Sơnđặc biệt không chỉ ở cảnh quan mà còn là cách cộng đồng người Tày vẫn gìn giữ được nhịp sống văn hóa truyền thống trong đời sống hằng ngày. Từ kiến trúc nhà sàn, tiếng hát then, đàn tính, ẩm thực địa phương cho đến nghề thủ công và các lễ hội dân gian, tất cả tạo nên một không gian văn hóa còn đậm tính bản địa. Trong những năm gần đây, Quỳnh Sơn cũng trở thành một trong những mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu ở miền Bắc, nơi du khách có thể trải nghiệm thiên nhiên, lịch sử và văn hóa địa phương theo cách gần gũi và chậm rãi hơn.#quynhson #langson #dulichcongdong #vanhoaTay #diachat #thiennhien #Dongbac ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

4 ngày trước

Trả lại không gian sống cho đất ngập nước Việt NamNếu phải chọn một điều để nhớ sau loạt bài này, điều đó có lẽ đó là: đất ngập nước không phải phần đất thừa, đất hoang. Đó là không gian sống. Không gian của nước, bùn, phù sa, cây cỏ, chim, cá, cua, ốc, côn trùng, vi sinh vật và cả những cộng đồng người sống nhờ vào nhịp lên xuống của nước.Ở Việt Nam, đất ngập nước có mặt trong rất nhiều cảnh quan quen thuộc. Đó là rừng ngập mặn ven biển, bãi triều cửa sông, đầm phá miền Trung, hồ tự nhiên, vùng than bùn, trảng cỏ ngập nước theo mùa, ao hồ trong đô thị, ruộng lúa, kênh rạch và các vùng trũng ven sông. Có nơi đã được biết đến như Xuân Thủy, Tràm Chim, U Minh Thượng, Láng Sen, Mũi Cà Mau hay Vân Long. Nhưng cũng có rất nhiều vùng nhỏ hơn, không có danh hiệu nào, không nằm trên bản đồ du lịch, vẫn đang âm thầm giữ nước, nuôi cá, đón chim, lọc bớt ô nhiễm và giảm bớt rủi ro cho con người.Điều đáng tiếc là đất ngập nước thường chỉ được chú ý đến khi người ta muốn chuyển đổi nó. Một bãi bùn được nhìn như mặt bằng tương lai. Một vùng trũng được nhìn như khu đất có thể san lấp. Một đầm lầy được nhìn như nơi cần thoát nước. Một khoảnh rừng ngập mặn được nhìn như diện tích có thể đổi sang ao nuôi, đường ven biển hoặc khu dịch vụ. Cách nhìn ấy có thể tạo ra lợi ích trước mắt, nhưng cũng lấy đi những chức năng sinh thái mà tự nhiên đã xây dựng trong hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm.Phục hồi đất ngập nước vì thế không chỉ là sửa một hệ sinh thái đã hỏng. Đó còn là sửa một cách nghĩ. Thay vì hỏi vùng này có thể lấp để làm gì, cần hỏi nó đang làm gì cho con người và tự nhiên. Thay vì chỉ tính giá trị đất sau chuyển đổi, cần tính cả chi phí mất đi khả năng giữ nước, lọc nước, giảm ngập, chắn sóng, giữ bờ, lưu trữ carbon, nuôi nguồn lợi thủy sản và bảo vệ đa dạng sinh học. Thay vì coi nước là thứ phải đẩy đi thật nhanh, cần học lại cách sống với nước một cách thông minh hơn.Với Việt Nam, phục hồi đất ngập nước nên bắt đầu từ những việc rất thực tế. Giữ lại các vùng trũng tự nhiên trong quy hoạch đô thị và nông thôn. Không san lấp ao hồ, bãi bồi, đầm lầy và hành lang sông suối một cách dễ dãi. Phục hồi rừng ngập mặn ở những nơi còn đủ điều kiện thủy văn, bùn cát và không gian cho cây tự nhiên phát triển. Trả lại nhịp ngập theo mùa cho một số vùng đất ngập nước nội địa. Giảm ô nhiễm từ nông nghiệp, chăn nuôi, nước thải sinh hoạt và rác nhựa trước khi kỳ vọng hệ sinh thái có thể tự làm sạch.Phục hồi cũng cần đi cùng sinh kế. Không thể bảo vệ một vùng đất ngập nước lâu dài nếu người dân sống quanh đó bị đặt ra ngoài câu chuyện. Người đánh cá, người nuôi trồng, người làm du lịch sinh thái, người trồng lúa, người sống ven rừng ngập mặn hay ven đầm phá đều có hiểu biết riêng về nước, mùa, loài và những thay đổi của cảnh quan. Khi họ được tham gia, được lắng nghe và được hưởng lợi công bằng, đất ngập nước có thêm một lớp bảo vệ bền vững hơn nhiều so với biển cấm và khẩu hiệu.Cũng cần thừa nhận rằng không phải vùng đất ngập nước nào cũng có thể trở lại như xưa. Có nơi đã bị đô thị hóa, đê bao, xói lở, sụt lún, ô nhiễm hoặc biến đổi khí hậu làm thay đổi sâu sắc. Nhưng điều đó không có nghĩa là buông xuôi. Phục hồi đôi khi chỉ bắt đầu bằng việc mở lại một dòng nước, giữ lại một vùng trũng, giảm một nguồn thải, trồng lại đúng loài cây bản địa, tháo bỏ một rào cản không cần thiết, hoặc đơn giản là dừng san lấp phần còn lại.Đất ngập nước không cần chúng ta cứu bằng những lời hứa lớn. Nó cần được trả lại không gian để sống. Cần đường đi cho nước, bùn có chỗ lắng, cây có nơi bén rễ, chim có chỗ dừng chân, cá có nơi sinh sản, và con người có đủ khiêm tốn để không biến mọi vùng trũng thành mặt bằng xây dựng.Nếu biết nhìn đúng, đất ngập nước không phải là vùng đất chậm phát triển. Đó là phần cảnh quan giúp chúng ta phát triển an toàn hơn. Trong một tương lai nhiều mưa cực đoan hơn, hạn hán gay gắt hơn, xâm nhập mặn sâu hơn, bờ biển mong manh hơn và đa dạng sinh học suy giảm nhanh hơn, những vùng đất từng bị coi là lầy lội, ẩm thấp và kém giá trị có thể chính là một phần quan trọng của câu trả lời.Phục hồi đất ngập nước không phải là quay lưng với phát triển. Đó là chọn một kiểu phát triển biết để lại chỗ cho nước, cho sự sống và cho chính con người.Ảnh: Hồ Đồng Mô (Hà Nội). Nguồn: Báo Thanh Niên. #DatNgapNuoc #PhucHoiSinhThai #BaoTonThienNhien #dadangsinhhoc #ThienNhienNet #moitruong #khihau #GiaiPhapDuaVaoThienNhien ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

ThienNhien.Net

5 ngày trước

Phục hồi không chỉ là trồng cây xuống bùnVới phục hồi rừng ngập mặn, hình ảnh quen thuộc là những hàng cây non được cắm xuống bãi bùn. Với hồ, đầm, vùng trũng nội địa, người ta có thể nghĩ đến việc thả thêm cá, trồng thêm sen, súng, lau sậy hoặc dựng vài bảng tuyên truyền. Những việc đó có thể cần thiết trong một số trường hợp, nhưng nếu chỉ dừng ở trồng cây hoặc làm đẹp cảnh quan, phục hồi đất ngập nước rất dễ trở thành một hoạt động có hình thức đẹp nhưng hiệu quả sinh thái thấp.Đất ngập nước sống nhờ nước. Vì vậy, muốn phục hồi đất ngập nước, trước hết phải hiểu nước đến từ đâu, đi qua đâu, ngập vào mùa nào, cạn vào mùa nào, bị chặn ở đâu, bị ô nhiễm từ nguồn nào và có còn kết nối với sông, biển, kênh rạch, nước ngầm hay vùng ngập xung quanh hay không. Một vùng đầm lầy bị cắt đứt dòng nước, một bãi triều không còn nhận đủ phù sa, một rừng ngập mặn bị sóng đánh trực diện hoặc một trảng cỏ ngập nước bị giữ nước sai mùa sẽ rất khó phục hồi nếu chỉ đem cây xuống trồng.Phục hồi đúng cách thường bắt đầu từ việc khôi phục điều kiện tự nhiên để hệ sinh thái có thể tự lành. Với rừng ngập mặn, điều đó có thể là mở lại dòng triều, giảm xói lở, phục hồi bãi bồi, chọn đúng cao trình ngập, đúng loài cây bản địa và đúng mùa trồng. Ở nhiều nơi, nếu điều kiện thủy văn và nền bùn còn phù hợp, rừng ngập mặn có thể tái sinh tự nhiên tốt hơn so với trồng dày một loài cây trên diện rộng. Trồng cây chỉ nên là một phần của phục hồi sinh thái, không phải câu trả lời mặc định cho mọi vùng đất ngập nước.Với đất ngập nước nội địa, phục hồi cũng phức tạp không kém. Có nơi cần tháo bỏ hoặc điều chỉnh đê, cống, mương thoát nước để trả lại nhịp ngập theo mùa. Có nơi phải giảm nguồn ô nhiễm từ nông nghiệp, nước thải sinh hoạt hoặc chăn nuôi trước khi nghĩ đến phục hồi sinh cảnh. Có nơi cần kiểm soát loài ngoại lai xâm hại, khôi phục thực vật bản địa, tạo lại vùng nước nông cho chim, cá, lưỡng cư và côn trùng. Nếu chỉ nhìn thấy mặt nước, ta dễ quên rằng hệ sinh thái này còn có đất, bùn, hạt giống, vi sinh vật, dòng chảy và cả lịch sử sử dụng đất của cộng đồng.Một bài học quan trọng là phục hồi đất ngập nước phải gắn với người sống quanh vùng đất ngập nước. Nhiều cộng đồng ven biển, ven sông, quanh đầm phá hoặc vùng trũng sống dựa vào đánh bắt, nuôi trồng, thu hái, chăn thả, canh tác và du lịch sinh thái. Nếu một dự án phục hồi chỉ đặt mục tiêu sinh thái mà không tính đến sinh kế, quyền tiếp cận tài nguyên và sự tham gia của cộng đồng, kết quả rất dễ thiếu bền vững. Ngược lại, khi người dân được tham gia từ khâu lựa chọn địa điểm, xác định vấn đề, theo dõi thay đổi và hưởng lợi hợp lý, đất ngập nước có cơ hội được bảo vệ lâu dài hơn.Phục hồi cũng cần thời gian. Một vùng đất ngập nước bị suy thoái trong nhiều năm không thể trở lại trạng thái khỏe mạnh chỉ sau một mùa trồng cây hoặc một chiến dịch ra quân. Cây có thể sống, nhưng chim cá chưa chắc đã trở lại. Mặt nước có thể đẹp hơn, nhưng chất lượng nước chưa chắc đã cải thiện. Diện tích phục hồi có thể tăng trên báo cáo, nhưng chức năng sinh thái có thể còn rất yếu. Vì vậy, theo dõi dài hạn là một phần không thể thiếu, bao gồm theo dõi mực nước, độ mặn, chất lượng nước, thảm thực vật, loài bản địa, loài ngoại lai, sinh kế và mức độ tham gia của cộng đồng.Cũng cần chấp nhận rằng không phải nơi nào cũng có thể phục hồi về trạng thái như trước đây. Có những vùng đã bị thay đổi quá sâu bởi hạ tầng, đô thị hóa, đê bao, khai thác nước ngầm, sụt lún, xói lở hoặc biến đổi khí hậu. Trong những trường hợp đó, phục hồi không có nghĩa là quay ngược thời gian, mà là tìm trạng thái sinh thái tốt hơn, an toàn hơn và có ích hơn cho cả tự nhiên lẫn con người. Mục tiêu có thể là phục hồi một phần chức năng giữ nước, tạo vùng đệm ven biển, tăng sinh cảnh cho chim nước, giảm ô nhiễm hoặc tạo lại không gian cho dòng chảy.Phục hồi đất ngập nước không phải là đưa cây xuống bùn rồi chờ tự nhiên cảm ơn. Đó là một quá trình hiểu nước, hiểu đất, hiểu loài bản địa, hiểu cộng đồng và hiểu cả những sai lầm đã làm hệ sinh thái suy thoái. Khi phục hồi đúng cách, đất ngập nước không chỉ xanh trở lại. Nó có thể thở lại, ngập lại, lọc nước lại, nuôi cá chim trở lại và tiếp tục làm phần việc âm thầm mà nó đã từng làm rất tốt cho con người.Ảnh: Báo Khánh Hòa. #DatNgapNuoc #PhucHoiSinhThai #BaoTonThienNhien #dadangsinhhoc #ThienNhienNet #moitruong #khihau #GiaiPhapDuaVaoThienNhien ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

· Chia sẻ

Share on Facebook Share on Twitter Share on Linked In Share by Email

Trên YouTube

Chủ đề nổi bật

ILO tuyển Tư vấn

Gia Lai: Xử phạt 80 triệu đồng một doanh nghiệp gây...

Phú Quốc bắt quả tang 3 người có hành vi hủy...

LinkSME tuyển tư vấn

KAS tuyển Quản lý dự án

Bộ Công thương tuyển Tư vấn

Hàn-Trung-Nhật nhất trí nghiên cứu chung về bụi nhỏ, bệnh truyền...