phát triển bề Archives - ThienNhien.Net | Con người và Thiên nhiên

Home Tags Phát triển bề

TỌA ĐÀM: Nhìn lại 2021 – Những chuyển hướng chiến lược

Trên Facebook

17 giờ trước

TỪ MẢNH VƯỜN ĐẾN CHUỖI GIÁ TRỊCây lâu năm cần nhiều năm để trưởng thành, trong khi người trồng vẫn phải trang trải cuộc sống sau từng mùa vụ. Một mô hình nông lâm kết hợp có thể giữ đất tốt, tạo bóng mát và đa dạng hóa sản phẩm, nhưng khó tồn tại nếu cây giống kém chất lượng, nông sản không có nơi tiêu thụ hoặc người dân phải bán riêng lẻ với giá thấp. Kỹ thuật trên mảnh vườn chỉ là điểm khởi đầu.Chuỗi giá trị bắt đầu từ trước khi cây được trồng. Người sản xuất cần tiếp cận nguồn giống phù hợp, thông tin kỹ thuật, vốn đầu tư và vật tư cần thiết. Sau thu hoạch còn có sơ chế, bảo quản, vận chuyển, chế biến và kết nối với người mua. Thiếu một mắt xích, phần giá trị lớn nhất có thể rơi vào tay trung gian, còn người chăm cây trong nhiều năm chỉ nhận được phần thu nhập nhỏ.Các chương trình nghiên cứu nông lâm kết hợp tại Tây Bắc đã sớm nhận ra giới hạn ấy. Sau giai đoạn thử nghiệm kỹ thuật, hoạt động hỗ trợ được mở rộng sang phát triển các hệ thống định hướng thị trường, xây dựng vườn ươm địa phương và kết nối người dân với các tác nhân trong chuỗi sản phẩm. Bảy hệ thống nông lâm kết hợp đã được phát triển nhằm đồng thời đa dạng hóa sản phẩm, cải thiện thu nhập và làm chậm xói mòn đất. Vườn ươm tại địa phương giúp người dân chủ động hơn về cây giống và giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ xa.Thị trường có ảnh hưởng lớn đến việc người dân có tiếp tục giữ cây trong hệ thống hay không. Một nghiên cứu với các hộ dân tộc thiểu số tại Sơn La cho thấy lợi ích kinh tế, khả năng bán sản phẩm và các hình thức hỗ trợ có vai trò nổi bật trong quyết định áp dụng và duy trì nông lâm kết hợp. Cùng một kỹ thuật, hộ có nguồn lực, đầu ra và khả năng chờ đợi thu nhập sẽ có cơ hội duy trì cao hơn hộ thiếu vốn và phải ưu tiên những khoản thu trước mắt.Từng hộ nhỏ lẻ thường khó tự giải quyết tất cả các công việc ấy. Họ không có đủ sản lượng để thương lượng với doanh nghiệp, khó chi trả riêng cho chứng nhận và cũng ít khả năng đầu tư máy móc chế biến. Tổ hợp tác, hợp tác xã và các tổ chức của người sản xuất có thể tập hợp sản lượng, thống nhất quy trình, mua chung vật tư, tìm đầu ra và đại diện cho thành viên trong quá trình đàm phán.Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Bình Minh tại Yên Bình, Yên Bái là một trường hợp đáng chú ý. Được thành lập năm 2017 từ một nhóm hộ trồng keo, hợp tác xã từng bước mở rộng sang sản xuất cây giống, thu mua gỗ, chế biến và kết nối thị trường. Theo số liệu được ghi nhận trong nghiên cứu trường hợp công bố năm 2023, hợp tác xã có 18 hộ thành viên và liên kết với hơn 2.000 hộ trồng rừng trên khoảng 8.000 ha, trong đó có khoảng 6.000 ha được chứng nhận FSC.Hợp tác xã còn ký hợp đồng cung cấp cây giống keo chất lượng cho khoảng 650 ha tại 24 xã và thị trấn, đồng thời tạo liên kết để các hộ bán gỗ trở lại cho đơn vị sau khi khai thác. Gỗ không chỉ được bán dưới dạng nguyên liệu thô mà còn được đưa vào chế biến. Sự tham gia của doanh nghiệp, cơ quan chuyên môn, Hội Nông dân và các chương trình hỗ trợ giúp hình thành một chuỗi tương đối đầy đủ từ giống, trồng rừng, chứng nhận đến tiêu thụ và chế biến.Chứng nhận FSC mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường, nhưng bản thân một chứng chỉ không thể thay thế năng lực tổ chức. Trường hợp Bình Minh cho thấy vai trò của quản trị minh bạch, phân chia lợi ích, hỗ trợ kỹ thuật thường xuyên, quản lý rủi ro và duy trì quan hệ với nhiều người mua. Khi thị trường gặp biến động trong thời kỳ dịch bệnh, hợp tác xã đã tìm thêm khách hàng trong nước thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một đầu ra.Định hướng thị trường cũng có mặt trái. Giá một loại quả, hạt hoặc gỗ tăng nhanh có thể khiến người dân đồng loạt mở rộng diện tích, tăng mật độ và loại bỏ những cây ít giá trị thương mại. Một hệ thống đa dạng khi ấy có thể dần biến thành một vùng chuyên canh mới. Phát triển chuỗi giá trị cho nông lâm kết hợp phải giữ được sự cân bằng giữa thu nhập, độ phì của đất, nhu cầu nước, mức độ đa dạng cây trồng và khả năng chống chịu của toàn hệ thống.Cây chỉ được giữ lại lâu dài khi người chăm cây nhận được lợi ích xứng đáng. Bởi vậy, đầu tư cho nông lâm kết hợp không thể dừng ở việc cấp cây giống hoặc xây dựng một vài mô hình trình diễn. Nguồn giống, kỹ thuật, vốn, tổ chức nông dân, chế biến và thị trường phải được kết nối từ đầu. Mảnh vườn có thể là nơi tạo ra sản phẩm, nhưng cả chuỗi giá trị mới quyết định sản phẩm ấy mang lại bao nhiêu giá trị cho người trồng.#nonglamkethop #lamnongcungcay #NongNghiepBenVung #PhucHoiDat #sinhkebenvung #ThienNhienNet ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

2 ngày trước

GIỮ RỪNG TỪ NHỮNG BÚP CHÈỞ nhiều vùng núi phía Bắc, chè Shan tuyết không mọc thành những luống cây thấp và đều như trong các vùng chuyên canh. Những thân chè lâu năm vươn cao giữa thảm cây rừng, phủ rêu và địa y, có cây phải trèo lên mới hái được búp. Người dân thu hái, sao chè và giữ giống qua nhiều thế hệ. Ranh giới giữa một khu rừng và một vùng sản xuất vì thế không phải lúc nào cũng tách biệt.Chè Shan tuyết là một ví dụ cho thấy nông lâm kết hợp có thể được hình thành từ quá trình chung sống lâu dài giữa cộng đồng và rừng. Tầng cây cao giữ lại một phần ánh nắng, độ ẩm và vật chất hữu cơ. Cây chè sinh trưởng bên dưới, tạo sản phẩm có giá trị mà không cần thay toàn bộ thảm thực vật tự nhiên bằng một vùng độc canh. Hệ thống này mang dấu ấn của địa hình, khí hậu và kinh nghiệm canh tác tại từng cộng đồng.Tại xóm Sưng, xã Cao Sơn, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình trước đây, người Dao đã thu hái chè Shan tuyết dưới tán rừng núi Biều qua nhiều thế hệ. Tài liệu của chương trình Mekong Region Land Governance mô tả những cây chè cổ có tuổi đời lên tới khoảng hai thế kỷ, mọc ở độ cao gần 1.000 mét. Chè gắn với sinh kế của người dân và với khu rừng phòng hộ do Ban Quản lý rừng phòng hộ sông Đà quản lý.Trong một thời gian dài, phần lớn chè được bán dưới dạng búp tươi. Việc chế biến tập trung vào một vài hộ, khả năng tiếp cận thị trường hạn chế, còn giá trị mà người hái chè nhận được khá thấp. Cây chè quý vẫn hiện diện trong rừng, nhưng lợi ích kinh tế chưa đủ lớn để tạo động lực mạnh cho việc chăm sóc cây và bảo vệ sinh cảnh xung quanh.Từ năm 2019 đến năm 2022, một mô hình đồng quản lý rừng kết hợp phát triển chuỗi giá trị chè Shan tuyết được thí điểm tại xóm Sưng. Người dân thành lập tổ hợp tác, học thêm kỹ thuật thu hái, chế biến, ủ phân, đóng gói và xây dựng thương hiệu. Cộng đồng đồng thời tham gia xây dựng cơ chế quản lý rừng cùng chính quyền địa phương và Ban Quản lý rừng phòng hộ. Thu nhập từ chè nhờ đó được gắn trực tiếp hơn với trách nhiệm giữ rừng.Theo ghi nhận của dự án, chè từng đóng góp khoảng một nửa thu nhập của những hộ tham gia thu hái. Khi được chăm sóc và chế biến phù hợp, nguồn thu từ chè Shan tuyết có thể cao gấp hai đến ba lần so với ngô, sắn hoặc khoai. Những con số này phản ánh một trường hợp cụ thể, nhưng cho thấy giá trị sản phẩm có thể làm thay đổi cách cộng đồng nhìn nhận khu rừng: rừng được giữ lại không chỉ vì nghĩa vụ bảo vệ, mà còn vì sinh kế lâu dài.Một nghiên cứu về chuỗi giá trị chè Shan tuyết tại miền núi phía Bắc cũng ghi nhận cả sản xuất hữu cơ và sản xuất thông thường đều đóng góp đáng kể cho thu nhập, an ninh lương thực và khả năng thích ứng của hộ gia đình trước thời tiết cực đoan. Lợi ích ấy không chỉ được quyết định trên nương chè. Chất lượng chế biến, tổ chức sản xuất, khả năng tiếp cận thị trường và phần giá trị được giữ lại cho người trồng có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả cuối cùng.Thị trường phát triển cũng có thể tạo sức ép mới. Nếu chạy theo sản lượng, người sản xuất có thể mở rộng diện tích, loại bỏ cây che bóng, tăng phân bón và hóa chất hoặc thay thế những quần thể chè địa phương bằng một số giống đồng nhất. Các nghiên cứu tổng quan về ngành chè Việt Nam đã cảnh báo rằng phương thức thâm canh thông thường kéo dài có thể dẫn tới suy thoái đất, hiệu quả kinh tế thấp và ô nhiễm môi trường.Giữ được giá trị của chè Shan tuyết đòi hỏi nhiều hơn một sản phẩm bán được giá. Cây chè cổ, cấu trúc rừng, nguồn giống địa phương, kỹ thuật thu hái và tri thức của cộng đồng phải được bảo vệ cùng nhau. Quyền tiếp cận và hưởng lợi từ rừng cũng cần đủ ổn định để người dân sẵn sàng đầu tư cho những cây có vòng đời kéo dài qua nhiều thế hệ.Những búp chè có thể tạo thêm thu nhập, nhưng chính mối quan hệ giữa người dân, cây chè và khu rừng mới làm nên giá trị của hệ thống. Khi chuỗi giá trị được tổ chức hợp lý, sản xuất nông nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc dọn sạch cây rừng. Nó có thể lớn lên dưới tán rừng và góp phần giữ màu xanh ở lại.#nonglamkethop #lamnongcungcay #NongNghiepBenVung #PhucHoiDat #sinhkebenvung #ThienNhienNet ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

3 ngày trước

MỘT VƯỜN CÀ PHÊ, NHIỀU TẦNG CÂYNhững hàng cà phê trồng đều tăm tắp từng là hình ảnh quen thuộc của vùng chuyên canh Tây Nguyên. Khoảng đất giữa các hàng cây thường được giữ trống để thuận tiện bón phân, tưới nước và thu hoạch. Trong nhiều vườn hiện nay, cảnh quan đã khác. Sầu riêng, bơ, mắc ca, hồ tiêu và một số cây gỗ được đưa vào trồng cùng cà phê, tạo nên những hệ thống có nhiều tầng tán và nhiều loại sản phẩm. Một khảo sát tại Đắk Lắk, Đắk Nông và Gia Lai cho thấy xu hướng chuyển từ độc canh sang các vườn cây hỗn hợp đang diễn ra khá phổ biến.Cây tầng cao giúp giảm bức xạ chiếu trực tiếp xuống vườn, hạn chế dao động nhiệt độ và làm chậm quá trình mất nước từ đất. Cành lá rụng tạo thêm vật chất hữu cơ, còn bộ rễ của nhiều loài cây khai thác nước và dinh dưỡng ở những tầng đất khác nhau. Sầu riêng, bơ, mắc ca hoặc hồ tiêu còn mang lại nguồn thu ngoài cà phê. Nhờ có nhiều sản phẩm, thu nhập của hộ gia đình bớt phụ thuộc vào giá của một mặt hàng duy nhất.Nhiều hệ thống như vậy được hình thành từ quyết định của chính người trồng. Giá hồ tiêu tăng, nông dân đưa tiêu vào vườn cà phê. Giá bơ và sầu riêng hấp dẫn, cây ăn quả tiếp tục được bổ sung. Nghiên cứu trên 234 hộ tại Tây Nguyên ghi nhận mật độ cây trong các vườn hỗn hợp cao hơn từ 33% đến 71% so với hệ thống độc canh. Các mô hình đa dạng có tổng lợi nhuận gộp cao hơn và chống chịu tốt hơn trước biến động giá, dù kết quả còn phụ thuộc mạnh vào loại cây được lựa chọn và chi phí chăm sóc.Bóng mát còn có ý nghĩa đối với việc sử dụng nước. Một thí nghiệm tại Buôn Ma Thuột theo dõi cà phê Robusta trong các mùa khô từ năm 2022 đến 2024 cho thấy cây cà phê trong hệ thống nông lâm kết hợp thoát hơi nước trung bình thấp hơn 33% so với cà phê độc canh. Hệ thống có cây che bóng duy trì khả năng chống chịu tốt hơn trong mùa khô kéo dài. Tuy nhiên, năng suất cà phê trong thí nghiệm thấp hơn từ 18% đến 33%. Kết quả này cho thấy tiết kiệm nước và duy trì năng suất cao nhất không phải lúc nào cũng đạt được đồng thời.Bóng mát cũng không phải càng nhiều càng tốt. Một phân tích tổng hợp từ 30 nghiên cứu về cà phê Robusta cho thấy tác động của cây che bóng thay đổi theo giống cà phê, tuổi cây, lượng mưa, địa điểm và mức độ che phủ. Một số giống sinh trưởng và cho năng suất tốt dưới bóng che vừa phải, trong khi tán quá dày có thể làm giảm năng suất hoặc ảnh hưởng đến chất lượng hạt.Thiết kế vườn vì vậy cần tính đến kích thước của cây khi trưởng thành, chứ không chỉ khoảng trống còn lại lúc mới trồng. Một cây sầu riêng nhỏ có thể ít ảnh hưởng đến cà phê trong vài năm đầu, nhưng tán và rễ sẽ mở rộng theo thời gian. Mật độ cây, hướng hàng, khoảng cách, độ cao tán, cách tỉa cành, chế độ tưới và lượng phân bón đều cần được điều chỉnh khi khu vườn phát triển. Khảo sát của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam cũng ghi nhận mật độ cây xen quá cao có thể kéo năng suất cà phê xuống dưới 3 tấn mỗi hecta, trong khi bón phân thiếu cân đối vẫn khá phổ biến tại các vườn hỗn hợp.Một vườn có nhiều loại cây chưa chắc đã bền vững. Việc chạy theo giá sầu riêng, hồ tiêu hoặc một cây trồng đang được ưa chuộng có thể khiến mật độ tăng quá nhanh, nhu cầu nước và phân bón vượt khỏi khả năng của khu đất. Hệ thống nông lâm kết hợp cần được xây dựng từ sự phù hợp giữa các loài cây, nguồn nước, đất đai, năng lực chăm sóc và đầu ra của từng sản phẩm.Giá trị của vườn cà phê nhiều tầng nằm ở khả năng tạo ra nhiều mùa thu hoạch trên cùng một diện tích, đồng thời giảm bớt sức ép lên đất và nước. Để đạt được điều đó, cây che bóng phải là một phần của thiết kế sản xuất dài hạn, thay vì chỉ được trồng thêm vào những khoảng đất còn trống.#nonglamkethop #lamnongcungcay #NongNghiepBenVung #PhucHoiDat #sinhkebenvung #ThienNhienNet ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

4 ngày trước

ĐỂ ĐẤT KHÔNG TRÔI KHỎI NƯƠNGMỗi trận mưa lớn trên đất dốc đều có thể cuốn đi một lớp đất màu. Nước chảy thành dòng trên mặt nương, kéo theo đất, phân bón và chất hữu cơ xuống chân đồi. Sau nhiều năm canh tác ngô liên tục, cày xới mạnh và đốt bỏ tàn dư cây trồng, lớp đất canh tác trở nên mỏng hơn, nghèo dinh dưỡng hơn, trong khi năng suất ngày càng khó duy trì. Đây là tình trạng đã được ghi nhận ở nhiều vùng sản xuất miền núi Tây Bắc.Một cách giữ đất là chia sườn dốc thành những dải sản xuất nằm ngang theo đường đồng mức. Cây ăn quả hoặc cây gỗ được trồng thành hàng. Phía dưới hàng cây là những băng cỏ làm thức ăn chăn nuôi. Khoảng đất giữa các hàng vẫn có thể trồng ngô, đậu hoặc những cây ngắn ngày khác trong thời gian cây lâu năm chưa khép tán.Mỗi thành phần đảm nhận một vai trò. Băng cỏ làm chậm dòng nước, giữ lại đất bị cuốn từ phía trên và dần tạo nên những bậc nhỏ trên sườn dốc. Rễ cây lâu năm giữ đất ở tầng sâu hơn, còn cành lá rụng bổ sung vật chất hữu cơ. Ngô và cây ngắn ngày đem lại sản phẩm ngay trong những năm đầu. Cỏ có thể được thu hoạch sau vài tháng để nuôi trâu, bò, trong khi cây ăn quả cần thêm thời gian mới tạo ra nguồn thu chính.Một thử nghiệm ở Tây Bắc kết hợp nhãn, xoài, ngô và các băng cỏ Guinea đã giảm lượng đất bị mất khoảng 18% trong năm đầu và hơn 37% trong năm tiếp theo so với nương chỉ trồng ngô. Đất bị dòng chảy kéo xuống được giữ lại phía trên các băng cỏ, giúp mặt nương dần ổn định hơn. Kết quả này mới phản ánh giai đoạn đầu của mô hình, nhưng cho thấy việc bố trí cây theo đường đồng mức có thể tạo ra khác biệt đáng kể trên đất dốc.Các chương trình nghiên cứu tại Sơn La, Điện Biên và Yên Bái đã thử nghiệm nhiều tổ hợp khác nhau, gồm xoài, nhãn, sơn tra, cà phê, chè, cây gỗ, ngô và cỏ chăn nuôi. Loài cây và cách bố trí thay đổi theo độ cao, khí hậu, đất đai và nhu cầu của từng địa phương. Sơn tra và chè phù hợp hơn với vùng cao. Cà phê được thử nghiệm ở đai độ cao trung bình. Xoài, nhãn và một số cây gỗ được đưa vào các hệ thống có ngô ở vùng thấp hơn.Lợi ích dài hạn không làm mất đi những khó khăn trước mắt. Người dân phải mua cây giống, làm đất, trồng cỏ và chăm sóc nhiều thành phần cùng lúc. Cây lâu năm chưa thể cho thu hoạch ngay, trong khi gia đình vẫn cần tiền và lương thực sau mỗi vụ. Một số mô hình có thể cần vài năm mới bắt đầu tạo dòng tiền tích lũy dương. Với những hộ ít vốn, khoảng chờ này đủ dài để khiến một lựa chọn tốt về sinh thái trở nên quá rủi ro về kinh tế.Nông lâm kết hợp trên đất dốc vì vậy phải được thiết kế từ đời sống thực tế của người sản xuất. Cây dài ngày cần đi cùng cây cho thu hoạch sớm. Cỏ trồng ra phải gắn với chăn nuôi. Trái cây cần có nơi tiêu thụ. Người dân cũng cần quyền sử dụng đất đủ ổn định để yên tâm đầu tư cho một chu kỳ kéo dài nhiều năm. Cùng một mô hình kỹ thuật, nhưng khả năng tiếp nhận có thể khác nhau giữa các cộng đồng, tùy vào tập quán sản xuất, nguồn lao động, điều kiện kinh tế và nhu cầu của mỗi gia đình.Giữ đất trên sườn dốc không chỉ là dựng một hàng cây để chặn nước. Đó là sắp xếp lại cả hệ thống sản xuất để đất được bảo vệ, người dân vẫn có thu nhập trước mắt và cây lâu năm có đủ thời gian để tạo ra giá trị.#nonglamkethop #lamnongcungcay #NongNghiepBenVung #PhucHoiDat #sinhkebenvung #ThienNhienNet ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

5 ngày trước

TRỒNG XEN CHƯA ĐỦ ĐỂ THÀNH NÔNG LÂM KẾT HỢPMột thửa ruộng có vài cây gỗ, một vườn cà phê còn sót lại những cây che bóng hay một khu đất trồng lẫn nhiều loại cây chưa chắc đã là nông lâm kết hợp. Sự hiện diện của cây thân gỗ chỉ là điều kiện đầu tiên. Điều quan trọng hơn nằm ở cách các thành phần được lựa chọn, bố trí và quản lý để cùng tạo ra giá trị trên một đơn vị đất.Trong một hệ thống nông lâm kết hợp, cây gỗ hoặc cây bụi lâu năm được kết hợp có chủ đích với cây nông nghiệp, đồng cỏ hoặc vật nuôi. Sự kết hợp có thể diễn ra đồng thời trong cùng một không gian, chẳng hạn cà phê trồng dưới tán cây che bóng, hoặc nối tiếp theo thời gian, chẳng hạn cây nông nghiệp được trồng trong những năm đầu khi cây ăn quả hoặc cây gỗ chưa khép tán.Các thành phần trong hệ thống phải có quan hệ với nhau. Tán cây có thể giảm nắng nóng và giữ ẩm cho đất. Rễ cây giúp hạn chế xói mòn, khai thác dinh dưỡng ở tầng đất sâu và đưa một phần trở lại mặt đất qua cành lá rụng. Cây họ đậu có thể góp phần bổ sung đạm. Vật nuôi tận dụng cỏ và phụ phẩm, đồng thời cung cấp phân cho đất. Người sản xuất nhận được nhiều loại sản phẩm ở những thời điểm khác nhau thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một vụ thu hoạch.Những quan hệ này không phải lúc nào cũng có lợi. Cây trồng quá dày có thể tranh ánh sáng, nước và chất dinh dưỡng. Một loài cây có bộ rễ phát triển mạnh có thể làm giảm năng suất cây trồng bên dưới. Tán che quá kín làm tăng độ ẩm, sâu bệnh hoặc khiến cây cần nhiều ánh sáng sinh trưởng kém. Nông lâm kết hợp vì thế đòi hỏi thiết kế và điều chỉnh liên tục, chứ không phải trồng thêm cây rồi để hệ thống tự vận hành.Có nhiều cách tổ chức khác nhau. Cây có thể được trồng thành hàng theo đường đồng mức để giữ đất trên sườn dốc, bố trí quanh ruộng làm hàng chắn gió, phân tán trong đồng cỏ, trồng thành nhiều tầng trong vườn nhà hoặc kết hợp với cà phê, chè, ca cao và cây ăn quả. Ở vùng ven biển, nuôi thủy sản dưới tán rừng ngập mặn cũng là một dạng nông lâm kết hợp mở rộng, trong đó sản xuất được duy trì cùng với cấu trúc cây rừng.Không có một công thức chung phù hợp cho mọi nơi. Thiết kế phải dựa vào đất, độ dốc, lượng mưa, nguồn nước, nhu cầu của cây trồng, khả năng đầu tư và thị trường. Một hệ thống tốt không chỉ tạo ra nhiều sản phẩm hơn. Nó còn phải giảm rủi ro, duy trì độ phì của đất và mang lại thu nhập đủ ổn định để người dân tiếp tục chăm sóc cây trong nhiều năm.Nông lâm kết hợp vì thế không được nhận diện bằng số lượng cây trên một mảnh đất, mà bằng chất lượng của những mối quan hệ được tạo ra giữa cây, đất, vật nuôi và con người.#nonglamkethop #lamnongcungcay #NongNghiepBenVung #PhucHoiDat #sinhkebenvung #ThienNhienNet ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

Tag: phát triển bề

TỌA ĐÀM: Nhìn lại 2021 – Những chuyển hướng chiến lược