Khu BTTN Ngọc Sơn - Ngổ Luông Archives - ThienNhien.Net

Chuyện Môi trường

Khu BTTN Ngọc Sơn – Ngổ Luông: Hướng mới cho phát triển rừng bền vững – Bài 2

Bạch Dương -

06/09/2014

Trên Facebook

ThienNhien.Net

17 giờ trước

TRÁI NGỌT TRÊN VÙNG CÁTĐêm xuống trên những vùng trồng thanh long ở Bình Thuận, bóng tối không phủ kín các khu vườn. Hàng nghìn bóng đèn cùng bật sáng, soi rõ từng hàng trụ và những cành xanh rủ xuống như các cánh tay dài. Ánh sáng được dùng để đánh thức cây giữa mùa ngày ngắn, khiến thanh long ra hoa và cho quả vào thời điểm người trồng mong muốn. Khung cảnh ấy đã trở thành dấu hiệu đặc trưng của một vùng nông nghiệp, dù loài cây làm nên nó vốn không sinh ra trên đất Việt.Đây là bài đầu tiên trong loạt bài về những loài cây được đưa từ phương xa đến Việt Nam. Mỗi loài mang theo một hành trình riêng, từ những cuộc thử nghiệm ban đầu đến lúc bước vào sản xuất, đời sống và cảnh quan. Thanh long là một trường hợp đặc biệt: một loài xương rồng châu Mỹ đã tìm được vùng đất mới, rồi trở thành một trong những trái cây được nhận diện nhiều nhất với nông nghiệp Việt Nam.Tổ tiên của thanh long sinh trưởng tại Mexico, Trung Mỹ và một phần Nam Mỹ. Các tài liệu lịch sử chưa hoàn toàn thống nhất về năm du nhập, nhưng đều cho rằng người Pháp đã mang cây đến Đông Dương từ khoảng giữa hoặc cuối thế kỷ XIX. Trong thời gian dài, thanh long chỉ xuất hiện rải rác trong sân vườn. Phải đến khoảng thập niên 1980, cây mới được trồng tập trung với mục đích thương mại. Quãng đường từ một vài hom cây ngoại nhập đến những vườn thanh long trải rộng hàng nghìn hecta vì thế kéo dài hơn một thế kỷ.Thanh long thuộc họ xương rồng, có thân mọng nước và khả năng chịu khô khá tốt. Đặc điểm ấy giúp cây thích nghi với vùng đất nhiều nắng, ít mưa của Bình Thuận. Người trồng dựng trụ để cành cây leo lên, rồi tỏa xuống thành từng tán tròn. Sau lớp vỏ đỏ có những tai xanh như vảy rồng là phần thịt trắng hoặc đỏ, điểm dày những hạt đen nhỏ. Tên gọi thanh long vừa gợi hình dáng của quả, vừa khiến một loài cây xa lạ mang dáng vẻ gần gũi với văn hóa Á Đông.Từ Bình Thuận, các vùng trồng lớn dần hình thành tại Long An, Tiền Giang và nhiều địa phương khác. Thanh long đi vào siêu thị, nhà máy chế biến, xe container và các chuyến tàu xuất khẩu. Có thời kỳ, đây là loại trái cây tươi xuất khẩu quan trọng hàng đầu của Việt Nam, được đưa đến hàng chục quốc gia và vùng lãnh thổ. Nguồn thu từ thanh long đã giúp nhiều gia đình xây nhà, nuôi con ăn học và chuyển đổi những diện tích canh tác từng cho hiệu quả thấp. Một loài cây nhập từ châu Mỹ đã góp phần tạo nên thương hiệu nông sản cho các vùng đất cách quê hương của nó nửa vòng Trái đất.Thành công ấy gắn liền với khả năng điều khiển mùa vụ. Thanh long tự nhiên thường ra hoa trong những tháng có ngày dài. Người trồng đã sử dụng ánh sáng vào ban đêm để kích thích cây ra hoa trái vụ, nhờ đó có thể thu hoạch ngoài mùa chính và tìm kiếm mức giá tốt hơn. Kỹ thuật chong đèn biến sản xuất thanh long thành một hệ thống thâm canh cần điện, nước tưới, phân bón, công chăm sóc và vốn đầu tư. Mỗi trái thanh long vì vậy không chỉ kết tinh từ nắng và đất, mà còn mang theo dấu chân năng lượng của cả quá trình sản xuất.Những năm được mùa nhưng rớt giá cũng cho thấy sự mong manh của vùng chuyên canh phụ thuộc vào một vài thị trường lớn. Việc mở rộng diện tích, thúc cây ra quả liên tục và sử dụng hóa chất thiếu kiểm soát có thể làm tăng chi phí, suy giảm chất lượng đất và tạo ra rủi ro về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Nhiều mô hình mới đang chuyển sang bóng đèn LED, tưới tiết kiệm nước, giảm đầu vào hóa học, theo dõi dấu chân carbon và truy xuất nguồn gốc. Một số hộ áp dụng các giải pháp này đã giảm đáng kể lượng điện sử dụng và phát thải trong sản xuất.Thanh long đã đi một chặng đường dài từ vài gốc cây nơi sân vườn đến một ngành hàng có sức ảnh hưởng lớn. Hành trình đó cho thấy một loài cây du nhập có thể mang lại sinh kế, hình thành cảnh quan và tạo nên những tập quán sản xuất hoàn toàn mới. Giá trị bền vững của thanh long trong tương lai sẽ không chỉ được đo bằng số lượng quả thu hoạch hay những chuyến xe qua cửa khẩu, mà còn bằng cách con người chăm sóc đất, sử dụng nước, tiết kiệm năng lượng và chia sẻ lợi ích trong toàn bộ chuỗi sản xuất.Nguồn ảnh: Hoàng Lan Anh/Pexels.#ThanhLong #caydunhap #nongnghiepvietnam #binhthuan #NongNghiepBenVung #lichsucaytrong #ThienNhienNet ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

2 ngày trước

Những bức ảnh chụp gần đây tại một quầy hàng tại chợ Bến Thành (Tp. Hồ Chí Minh) bày bán nhiều chai rượu ngâm chứa rắn, bọ cạp và các động vật khác như một loại đặc sản dành cho du khách. Đằng sau vẻ lạ mắt ấy là nhiều câu hỏi không thể bỏ qua. Những con vật này đến từ đâu, có thuộc loài được bảo vệ hay không, nguồn gốc có hợp pháp và được kiểm dịch đầy đủ hay không? Chỉ một vài chai rượu trên kệ có thể đại diện cho cả một chuỗi thu bắt, vận chuyển và giết động vật ngoài tự nhiên mà người mua gần như không thể nhìn thấy.Việc sử dụng động vật hoang dã để ngâm rượu thường được bao phủ bởi những lời quảng cáo về sức khỏe, nhưng nhiều công dụng truyền miệng chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy. Ngược lại, sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể mang theo rủi ro từ độc tố, vi sinh vật, ký sinh trùng, rượu pha chế kém chất lượng hoặc quá trình bảo quản không bảo đảm. Một con rắn nằm nguyên trong chai không tự động biến sản phẩm thành thuốc bổ, càng không phải là chứng nhận cho sự an toàn.Chợ Bến Thành là một địa điểm du lịch nổi tiếng, nơi hình ảnh về Việt Nam được giới thiệu với hàng triệu du khách. Việc trưng bày công khai các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật hoang dã dễ tạo cảm giác rằng đây là món quà lưu niệm bình thường, thậm chí là một nét văn hóa đáng khuyến khích. Trong khi đó, Việt Nam đang nỗ lực kiểm soát buôn bán động vật hoang dã, bảo vệ đa dạng sinh học và xây dựng hình ảnh du lịch có trách nhiệm.Cơ quan quản lý cần kiểm tra chặt nguồn gốc, giấy tờ, điều kiện kinh doanh và thành phần loài trong các sản phẩm dạng này. Những trường hợp sử dụng động vật thuộc danh mục bảo vệ hoặc không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp phải được xử lý nghiêm. Người tiêu dùng và du khách cũng cần từ chối mua những món hàng đánh đổi sự sống của động vật chỉ để thỏa mãn sự tò mò. Một thành phố văn minh không nên biến động vật hoang dã thành vật trang trí trong chai rượu.#dongvathoangda #buonbandongvathoangda #dulichcotrachnhiem #BaoTonThienNhien #DaDangSinhHoc #AnToanThucPham #chosach #benthanh ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net đã cập nhật ảnh bìa của họ.

2 ngày trước

Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô (tỉnh Đắk Lắk). ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

3 ngày trước

ESG phải có mặt con ngườiDoanh nghiệp có thể đầu tư công nghệ sạch, giảm phát thải và cải thiện hiệu quả sử dụng tài nguyên, nhưng những thay đổi đó không tự động tạo ra một quá trình chuyển đổi công bằng. Nếu người lao động mất việc, nhà cung cấp nhỏ bị loại khỏi chuỗi hoặc cộng đồng địa phương phải gánh thêm chi phí, kết quả môi trường tốt vẫn có thể đi kèm với những tổn thất xã hội đáng kể.Chuyển đổi xanh thường làm thay đổi cách sản xuất, yêu cầu kỹ năng và cơ cấu việc làm. Một số vị trí có thể mất đi, trong khi những công việc mới đòi hỏi năng lực mà người lao động hiện chưa có. Doanh nghiệp cần chuẩn bị kế hoạch đào tạo lại, hỗ trợ chuyển đổi nghề và bảo đảm an toàn lao động trong suốt quá trình thay đổi công nghệ.Trách nhiệm xã hội cũng cần được mở rộng ra toàn bộ chuỗi cung ứng. Những yêu cầu mới về môi trường, truy xuất nguồn gốc hoặc phát thải có thể tạo áp lực lớn lên các hộ sản xuất và doanh nghiệp nhỏ. Nếu chỉ chuyển toàn bộ chi phí tuân thủ xuống phía dưới, doanh nghiệp lớn có thể đạt chỉ tiêu ESG của mình nhưng lại làm tăng bất bình đẳng trong chuỗi.Với các dự án sử dụng nhiều đất, nước hoặc tài nguyên, quyền lợi của cộng đồng phải được xem xét từ đầu. Người dân cần được cung cấp thông tin đầy đủ, tham gia vào quá trình tham vấn và có cơ chế phản hồi khi bị ảnh hưởng. Một dự án được gọi là xanh nhưng làm mất sinh kế hoặc hạn chế quyền tiếp cận tài nguyên sẽ tạo ra thêm rủi ro thay vì giải quyết chúng.Doanh nghiệp cũng cần bảo đảm cơ chế khiếu nại dễ tiếp cận, minh bạch và không gây bất lợi cho người phản ánh. Người lao động và cộng đồng phải có nơi để nêu vấn đề, yêu cầu khắc phục và theo dõi kết quả. Đây là một phần của quản trị có trách nhiệm, không phải thủ tục bổ sung sau khi sự cố đã xảy ra.ESG chỉ thực sự có ý nghĩa khi kết quả môi trường đi cùng với điều kiện làm việc tốt hơn, cơ hội công bằng hơn và trách nhiệm lớn hơn với cộng đồng. Chuyển đổi bền vững không chỉ thay đổi công nghệ. Nó còn phải bảo vệ những người đang làm việc trong hệ thống và những người chịu tác động từ các quyết định kinh doanh.#ESG #chuyendoicongbang #nguoilaodong #Trachnhiemxahoi #DoanhNghiepBenVung #kinhdoanhcotrachnhiem ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

4 ngày trước

Thiên nhiên là vốn của doanh nghiệpNhiều doanh nghiệp lựa chọn trồng cây như một hoạt động môi trường tiêu biểu. Đây có thể là một đóng góp tích cực, nhưng số cây được trồng không phản ánh đầy đủ tác động của doanh nghiệp đối với thiên nhiên. Một doanh nghiệp vẫn có thể làm suy giảm nguồn nước, phá vỡ sinh cảnh hoặc sử dụng nguyên liệu liên quan đến mất rừng dù đã tài trợ nhiều chương trình trồng cây.Thiên nhiên cung cấp những điều kiện thiết yếu cho hoạt động kinh doanh. Nông nghiệp phụ thuộc vào đất, nước, thụ phấn và đa dạng nguồn gen. Du lịch phụ thuộc vào cảnh quan và hệ sinh thái khỏe mạnh. Công nghiệp phụ thuộc vào nước, nguyên liệu và khả năng hấp thụ chất thải của môi trường. Khi các hệ thống này suy giảm, chi phí sản xuất, rủi ro vận hành và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng đều tăng lên.Doanh nghiệp cần xác định mình đang phụ thuộc vào những hệ sinh thái nào và đang tạo ra tác động ở đâu. Việc khai thác nước có thể ảnh hưởng đến cộng đồng và vùng đất ngập nước. Việc mở rộng vùng nguyên liệu có thể làm mất rừng hoặc chia cắt sinh cảnh. Một dự án xây dựng có thể làm thay đổi dòng chảy, tăng xói mòn và gây áp lực lên các loài bản địa.Các hoạt động phục hồi thiên nhiên phải dựa trên điều kiện sinh thái của từng khu vực. Trồng sai loài, trồng quá dày, thay thế rừng tự nhiên bằng rừng đơn loài hoặc triển khai mà không có kế hoạch chăm sóc dài hạn có thể tạo ra ít giá trị bảo tồn. Kết quả cần được đánh giá bằng tỷ lệ sống, khả năng phục hồi sinh cảnh, chất lượng đất, nguồn nước và sự trở lại của các loài bản địa.Doanh nghiệp cũng phải xem xét quyền và sinh kế của cộng đồng tại nơi thực hiện dự án. Một chương trình được gắn nhãn xanh nhưng hạn chế quyền tiếp cận đất, nước hoặc tài nguyên của người dân sẽ tạo ra thêm rủi ro xã hội. Tham vấn đầy đủ, chia sẻ lợi ích công bằng và tôn trọng tri thức địa phương là những điều kiện quan trọng của một dự án có trách nhiệm.Bảo vệ thiên nhiên phải bắt đầu từ hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp. Giảm tác động, tránh những khu vực nhạy cảm, sử dụng tài nguyên hiệu quả và phục hồi những hệ sinh thái đã bị tổn thương cần được ưu tiên trước các chiến dịch truyền thông. Trồng cây chỉ có ý nghĩa khi nằm trong một chiến lược rộng hơn nhằm bảo vệ đất, nước, rừng, sinh cảnh và các loài.#ESG #BaoTonThienNhien #DaDangSinhHoc #PhucHoiHeSinhThai #DoanhNghiepBenVung #kinhdoanhcotrachnhiem ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

Tag: Khu BTTN Ngọc Sơn – Ngổ Luông

Khu BTTN Ngọc Sơn – Ngổ Luông: Hướng mới cho phát triển rừng bền vững – Bài 2