Bão Bulbul Archives - ThienNhien.Net | Con người và Thiên nhiên

Home Tags Bão Bulbul

Bão Bulbul làm 44 người thiệt mạng, mất tích tại Bangladesh...

Trên Facebook

23 giờ trước

Khi vùng trũng bị lấp điMột vùng đất ngập nước thường biến mất rất lặng lẽ. Ban đầu có thể chỉ là một đoạn bờ bị san thêm vài mét, một ao nhỏ được lấp để mở rộng mặt bằng, một vùng trũng được đào kênh thoát nước, một bãi triều được khoanh lại thành ao nuôi, hoặc một khoảng rừng ngập mặn bị chặt dần để lấy chỗ cho hoạt động kinh tế. Sau vài năm, người ta quen với cảnh quan mới đến mức quên rằng nơi đó từng có nước, bùn, lau sậy, cá nhỏ, cua, ốc, chim và những mùa ngập xuống lên theo nhịp tự nhiên.Đất ngập nước bị mất không phải vì nó không có giá trị. Nó bị mất nhiều khi vì giá trị của nó không được tính đúng. Một khu đất sau khi san lấp có thể nhìn thấy ngay giá trị thương mại. Một ao nuôi, khu dân cư, nhà máy, con đường hay vùng canh tác mới đều có thể đưa vào sổ sách, tính sản lượng, tính doanh thu, tính tiền thuê đất. Còn giá trị giữ nước, lọc nước, giảm ngập, nuôi thủy sản tự nhiên, giữ bờ, làm nơi sinh sản của chim cá và duy trì ký ức sinh thái của cộng đồng thì thường không hiện lên rõ trong bảng tính đầu tư.Trên phạm vi toàn cầu, các nghiên cứu cho thấy nông nghiệp là một trong những nguyên nhân trực tiếp lớn nhất làm chuyển đổi đất ngập nước. Khi dân số tăng, nhu cầu lương thực, hạ tầng và tăng trưởng kinh tế tăng theo, những vùng đất có nước theo mùa thường bị xem là phần có thể khai thác thêm. Đầm lầy được tháo nước để thành đất canh tác. Vùng bãi triều được khoanh lại để nuôi trồng thủy sản. Hồ ao nhỏ bị lấp để mở rộng đô thị. Các con sông bị chỉnh trị, đê bao và kênh mương làm thay đổi dòng chảy, khiến những vùng ngập theo mùa dần mất nhịp sống tự nhiên.Ở Việt Nam, câu chuyện này có thể nhìn thấy ở nhiều cảnh quan khác nhau. Đồng bằng sông Cửu Long từng có những vùng đất ngập nước rộng lớn, với mùa nước nổi, trảng cỏ ngập nước, rừng tràm, vùng than bùn, kênh rạch và sinh kế dựa vào thủy sản tự nhiên. Nhưng trong hơn hai thế kỷ, quá trình khai khẩn, đào kênh, mở rộng nông nghiệp, đê bao, định cư, phát triển hạ tầng và nuôi trồng thủy sản đã làm thay đổi sâu sắc hệ sinh thái đất ngập nước của vùng này. Nhiều nơi không còn được vận hành như một vùng ngập nước, mà bị ép vào chức năng sản xuất ngắn hạn.Ở ven biển, rừng ngập mặn cũng chịu sức ép tương tự. Khi nhìn từ góc độ kinh tế trước mắt, một bãi bồi có rừng sú, vẹt, mắm, đước dễ bị coi là phần đất có thể chuyển sang ao nuôi, khu du lịch, resort, sân golf, cảng, đường ven biển hoặc mặt bằng xây dựng. Nhưng khi rừng ngập mặn mất đi, bờ biển cũng mất một lớp đệm tự nhiên trước sóng, gió, xói lở và nước biển dâng. Người dân ven biển có thể được một khoản lợi trước mắt, nhưng lại mất dần nguồn lợi thủy sản, nơi cư trú của nhiều loài và hàng rào sinh thái bảo vệ chính cộng đồng mình.Điều đáng lo ngại là sự chuyển đổi này thường diễn ra từng mảnh nhỏ. Một vùng trũng bị lấp không tạo cảm giác khẩn cấp. Một ao hồ nhỏ bị thu hẹp có vẻ không đáng kể. Một khoảnh rừng ngập mặn bị chặt đi có thể được xem là cái giá chấp nhận được cho phát triển. Nhưng nhiều thay đổi nhỏ cộng lại sẽ làm một hệ sinh thái bị cắt vụn. Đến khi ngập nặng hơn, nước ô nhiễm hơn, bờ biển xói lở nhanh hơn, cá tôm ít hơn, chim không còn về nữa, chúng ta mới nhận ra phần bị mất không chỉ là đất và nước.Vì vậy, câu hỏi không nên chỉ là vùng đất ngập nước ấy có thể chuyển sang mục đích gì. Câu hỏi quan trọng hơn là nếu chuyển đổi, chúng ta sẽ mất những chức năng sinh thái nào, ai phải trả chi phí, và chi phí đó kéo dài bao lâu. Một quyết định san lấp có thể hoàn thành trong vài tháng. Nhưng để phục hồi lại thủy văn, nền bùn, thảm thực vật, quần thể chim cá và sinh kế dựa vào hệ sinh thái, có khi cần nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ.Bảo vệ đất ngập nước không có nghĩa là phủ nhận mọi nhu cầu phát triển. Nhưng phát triển không thể tiếp tục dựa trên giả định rằng vùng trũng, bãi bùn, đầm lầy hay rừng ngập mặn là phần đất rẻ, dễ thay thế và ít giá trị. Đôi khi, thứ tưởng là khoảng trống trong bản đồ quy hoạch lại chính là phần giúp cảnh quan tự điều tiết, giúp cộng đồng chống chịu tốt hơn và giúp tự nhiên tiếp tục làm phần việc mà con người khó có thể xây dựng lại bằng bê tông.Ảnh: Phá Tam Giang - Cầu Hai. Nguồn: Báo Dân Việt. #DatNgapNuoc #PhucHoiSinhThai #BaoTonThienNhien #dadangsinhhoc #ThienNhienNet #moitruong #khihau ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

2 ngày trước

Đừng gọi đất ngập nước là đất hoangCó những vùng đất chỉ vì mùa này ướt, mùa kia khô, chỉ vì không thuận để xây nhà, làm đường, mở khu công nghiệp hay canh tác quanh năm, nên bị gọi rất nhanh là đất hoang. Một bãi bùn cửa sông, một đầm lầy, một vùng trũng ven ruộng, một khoảng rừng ngập mặn hay một hồ nước nông trong lòng đô thị rất dễ bị nhìn như phần đất còn chờ được lấp đi. Trong tư duy quy hoạch cũ, nước và bùn thường bị xem là thứ cản trở phát triển.Nhưng chữ hoang nhiều khi nói về cách chúng ta nhìn, hơn là nói về giá trị thật của nơi đó. Đất ngập nước không phải là phần đất thừa nằm giữa đất liền và mặt nước. Đó là một hệ sinh thái chuyển tiếp, nơi nước, đất, phù sa, cây cỏ, chim, cá, tôm, cua, côn trùng và vi sinh vật cùng tạo nên một mạng sống phức tạp. Nơi tưởng như lầy lội ấy có thể là chỗ giữ nước mùa mưa, nhả nước mùa khô, lọc bớt chất ô nhiễm, nuôi nguồn cá tôm, chắn sóng, giữ bờ và cung cấp sinh kế cho cộng đồng ven sông, ven biển.Ở Việt Nam, đất ngập nước không phải là khái niệm xa lạ chỉ có trong sách bảo tồn. Theo cơ quan quản lý đa dạng sinh học, Việt Nam có khoảng 11,85 triệu ha đất ngập nước, chiếm khoảng 37% diện tích tự nhiên của cả nước. Đó có thể là rừng ngập mặn, bãi triều, cửa sông, đầm phá ven biển, hồ, sông, suối, trảng cỏ ngập nước theo mùa, vùng than bùn, ruộng lúa, ao hồ và nhiều kiểu sinh cảnh khác. Nói cách khác, đất ngập nước không ở đâu xa. Nó nằm ngay trong những cảnh quan quen thuộc của đồng bằng, miền núi, ven biển và cả vùng đô thị.Xuân Thủy, Tràm Chim, U Minh Thượng, Láng Sen, Vân Long hay Mũi Cà Mau chỉ là những cái tên đã được biết đến nhiều hơn nhờ danh hiệu Ramsar hoặc khu bảo tồn. Nhưng ngoài các vùng nổi tiếng đó, còn rất nhiều vùng trũng nhỏ, bãi bồi, ao hồ, đầm lầy, lạch nước và rừng ngập mặn chưa được gọi tên đúng với giá trị của chúng. Khi một vùng như vậy bị lấp đi, thứ mất không chỉ là vài hecta mặt nước hay bãi bùn. Chúng ta có thể mất cả nơi sinh sản của cá, nơi kiếm ăn của chim, vùng đệm giảm ngập, lớp lọc tự nhiên của dòng nước và một phần ký ức sinh thái của cộng đồng địa phương.Vấn đề bắt đầu từ cách gọi. Khi gọi là đất hoang, người ta dễ nghĩ đến khai hoang. Khi gọi là vùng trũng vô dụng, người ta dễ nghĩ đến san lấp. Khi gọi là mặt nước chưa khai thác, người ta dễ nghĩ đến chuyển đổi. Nhưng khi gọi đúng là đất ngập nước, chúng ta bắt đầu nhìn thấy một hệ sinh thái đang lặng lẽ làm việc cho con người và tự nhiên.Phục hồi đất ngập nước, vì thế, không chỉ là chuyện trồng lại vài cây ở nơi có bùn. Trước hết, đó là việc phục hồi một cách nhìn. Những nơi từng bị coi là lầy lội, ẩm thấp, khó dùng và kém giá trị có thể chính là phần cảnh quan giúp chúng ta sống an toàn hơn trước ngập lụt, hạn hán, xâm nhập mặn, ô nhiễm và suy giảm đa dạng sinh học.Tuần này, ThienNhienNet sẽ cùng bạn đọc nhìn lại đất ngập nước từ một góc khác. Không phải đất hoang. Không phải phần dư của phát triển. Mà là những không gian sống cần được hiểu đúng, bảo vệ đúng và phục hồi đúng.Ảnh: Rừng ngập nước Trà Sư (An Giang). Nguồn: Du lịch Miền Tây.#DatNgapNuoc #PhucHoiSinhThai #BaoTonThienNhien #dadangsinhhoc #ThienNhienNet #moitruong #khihau ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

3 ngày trước

Quả xoài nặng hơn cả em bé sơ sinh!Quả xoài nặng nhất từng được ghi nhận trên thế giới có khối lượng tới 4,25 kg, tức nặng hơn nhiều em bé mới sinh. Quả xoài đặc biệt này được hai nông dân Germán Orlando Novoa Barrera và Reina Maria Marroquín trồng tại Guyatá (Colombia) sau đó được Tổ chức Kỷ lục Guinness xác nhận vào tháng 7/2020.Kỷ lục này đã phá vỡ cột mốc cũ tồn tại hơn 10 năm của một quả xoài tại Philippines nặng 3,43 kg. Để dễ hình dung, một quả xoài thông thường chỉ nặng khoảng 150–200 gram. Nghĩa là “siêu xoài” Colombia nặng tương đương hơn 20 quả xoài bình thường cộng lại.Xoài vốn là một trong những loài cây ăn quả nhiệt đới quen thuộc nhất với người Việt Nam. Nhưng đôi khi thiên nhiên vẫn khiến con người ngạc nhiên bằng những cá thể khổng lồ vượt xa mọi tưởng tượng. Và biết đâu đâu đó trong những khu vườn nhiệt đới của châu Á, vẫn còn những kỷ lục chưa được khám phá.Ảnh: Tổ chức Kỷ lục Guinness.#xoai #KyLucGuinness #thiennhien #traicay #dadangsinhhoc #nongnghiep ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

4 ngày trước

Nuôi đất thay vì khai thác kiệt quệNhiều cách làm trong nông nghiệp hiện nay vẫn đi theo hướng lấy càng nhiều càng tốt trong từng vụ. Đất được xem như nguồn cung dinh dưỡng có thể bù đắp bằng phân bón và đầu vào khác. Cách tiếp cận này tạo ra sản lượng trong ngắn hạn, nhưng theo thời gian, đất mất dần khả năng tự duy trì. Khi đó, mỗi vụ sản xuất lại cần nhiều chi phí hơn để giữ mức năng suất cũ.Một hướng đi khác bắt đầu từ việc nhìn đất như một hệ thống cần được nuôi dưỡng. Điều này không có nghĩa là bỏ sản xuất, mà là thay đổi cách can thi tác động lên đất. Giảm xáo trộn, giữ lại lớp che phủ, đa dạng cây trồng và tận dụng các quá trình sinh học tự nhiên là những nguyên tắc cơ bản. Khi những yếu tố này được duy trì đồng thời, đất có điều kiện phục hồi từng bước.Các nghiên cứu dài hạn cho thấy những hệ thống canh tác dựa vào nguyên lý sinh thái có thể cải thiện hàm lượng chất hữu cơ, tăng khả năng giữ nước và giảm xói mòn. Khi đất giữ được cấu trúc tốt, cây trồng ít bị ảnh hưởng bởi hạn và mưa lớn. Đồng thời, nhu cầu về phân bón và thuốc bảo vệ thực vật cũng giảm theo, giúp hệ thống sản xuất ổn định hơn về kinh tế.Tại Việt Nam, một số mô hình nông lâm kết hợp và canh tác có che phủ đã cho thấy kết quả tích cực. Ở các vùng đồi núi, việc kết hợp cây lâu năm với cây cải tạo đất và giữ lại tàn dư thực vật giúp hạn chế rửa trôi đất trong mùa mưa. Ở Tây Nguyên, những vườn cà phê có cây che bóng và lớp phủ hữu cơ thường duy trì năng suất tốt hơn trong điều kiện khô hạn kéo dài. Những mô hình này không phụ thuộc hoàn toàn vào đầu vào bên ngoài mà dựa nhiều hơn vào khả năng tự điều chỉnh của hệ sinh thái.Thay đổi cách tiếp cận không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nó đòi hỏi thời gian, sự kiên nhẫn và đôi khi là chấp nhận giảm lợi ích trong ngắn hạn. Tuy nhiên, về dài hạn, đây là cách giúp giảm rủi ro và duy trì khả năng sản xuất của đất. Khi đất khỏe lên, hệ thống canh tác trở nên bền vững hơn mà không cần gia tăng áp lực lên tài nguyên.Nuôi đất không phải là một kỹ thuật riêng lẻ mà là một lựa chọn. Lựa chọn này quyết định cách chúng ta sản xuất, cách chúng ta sử dụng tài nguyên và cả khả năng duy trì sinh kế trong tương lai.#nuoidat #PhucHoiDat #nongnghiepsinhthai #KhongHoaChat #baovemoitruong #dadangsinhhoc #PhatTrienBenVung ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

ThienNhien.Net

5 ngày trước

Sự sống dưới chân chúng taMột nắm đất không hề tĩnh lặng. Bên trong đó là một thế giới dày đặc vi khuẩn, nấm, tuyến trùng, giun và nhiều sinh vật khác. Chúng phân giải lá rụng, biến chất hữu cơ thành dinh dưỡng, tạo ra các liên kết giúp đất tơi xốp và giữ nước. Khi hệ sinh vật này hoạt động tốt, đất tự duy trì độ phì mà không cần nhiều can thiệp từ bên ngoài.Nấm sợi tạo nên những mạng lưới kết nối rễ cây với đất xung quanh, giúp cây hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả hơn. Vi khuẩn tham gia vào các chu trình như chuyển hóa đạm, phân giải lân và chất hữu cơ. Giun đất đào hang, trộn đất và tạo ra các cấu trúc giúp nước thấm sâu hơn. Những quá trình này diễn ra liên tục và phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện sống trong đất.Khi đất bị xáo trộn mạnh, bị để trống hoặc tiếp xúc thường xuyên với hóa chất, các cộng đồng sinh vật này suy giảm nhanh chóng. Nhiều nghiên cứu cho thấy mật độ và đa dạng vi sinh vật giảm đáng kể trong các hệ thống canh tác thâm canh kéo dài. Khi đó, đất mất đi khả năng tự điều tiết, dinh dưỡng không còn được giữ lại hiệu quả và cây trồng trở nên phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.Ở Việt Nam, các nghiên cứu tại vùng đất dốc cho thấy hàm lượng chất hữu cơ và hoạt động vi sinh giảm rõ rệt khi đất bị canh tác liên tục mà không có biện pháp che phủ hay bổ sung hữu cơ. Ngược lại, những hệ thống có sử dụng cây phủ đất hoặc giữ lại tàn dư thực vật thường duy trì được hoạt động sinh học cao hơn, từ đó cải thiện độ phì và khả năng giữ ẩm.Phục hồi đất vì thế không thể tách rời việc phục hồi sự sống bên trong đất. Khi tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển, các quá trình tự nhiên dần được khôi phục. Đất trở nên ổn định hơn, ít phụ thuộc hơn vào phân bón và có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động thời tiết.Nhìn theo cách này, cải tạo đất không phải là bổ sung thêm vật chất, mà là khôi phục một hệ sinh thái. Khi sự sống quay trở lại, đất có thể tự vận hành theo cách mà nó đã làm từ rất lâu trước khi con người can thiệp sâu vào.#ViSinhDat #sinhthaidat #PhucHoiDat #nongnghiepsinhthai #KhongHoaChat #dadangsinhhoc #PhatTrienBenVung ... Xem thêmThu nhỏ

Photo

Xem trên Facebook

Tag: Bão Bulbul

Bão Bulbul làm 44 người thiệt mạng, mất tích tại Bangladesh...