Tuyến đường sắt Bắc - Nam vào mùa mưa: Đối mặt với sạt lở

“Điểm nóng” đèo Hải Vân

Chỉ khoảng 1 km đường sắt trên ga đỉnh đèo Hải Vân mà đã có đến 4 điểm đất đá trên núi có thể sạt lở bất cứ lúc nào. Nhất là đoạn từ Km 767+030 đến Km 767+080, hàng ngàn mét khối đất đá đã từng bị sạt xuống đường ray trong mùa mưa năm ngoái hiện vẫn còn treo lơ lửng ở lưng chừng núi, chỉ cần mưa lớn kéo dài hay tác động nhẹ của địa chấn là số lượng đất đá trên có thể đổ ập xuống đường ray.

Theo một cán bộ Công ty Quản lý đường sắt Quảng Nam – Đà Nẵng, tình trạng đất đá từ trên núi sạt lở xuống đường sắt ở khu vực đèo Hải Vân năm nào cũng xảy ra. Cuối năm 2007, trên đèo đã xảy ra hàng loạt điểm sạt lở khiến ngành đường sắt phải ngưng chạy tàu qua đèo gần 1 tuần (hành khách phải trung chuyển bằng ô tô). Nghiêm trọng nhất là hầm số 13, nằm ở phía Nam đèo Hải Vân, sau một cơn mua lớn, hơn 5.000 m³ đất đá đổ ập xuống, lấp kín miệng hầm.

Rất may là vào thời điểm sạt lở trên không có tàu chạy qua nên không xảy ra tai nạn, tuy nhiên sự cố trên đã khiến tuyến đường sắt Bắc - Nam bị tê liệt, 18 đoàn tàu đang dang dở hành trình đã phải nằm lại các ga tại Đà Nẵng và Huế, gần 10.000 hành khách đã phải chuyển tải bằng đường bộ! Còn nếu men theo đường ray, đi bộ gần chục kilômét từ chân đèo phía Nam lên đến ga đỉnh đèo Hải Vân, có ít nhất 20 điểm có nguy cơ sạt lở cao.

Một cán bộ ngành đường sắt giải thích, các điểm có nguy cơ sạt lở cao thường xảy ra ở những điểm đã từng xảy ra sạt lở do vách núi dựng đứng, nền đất yếu… Một cán bộ chuyên trách về quản lý hạ tầng đường sắt cho biết, để khắc phục được tình trạng sạt lở đất trên đèo Hải Vân một cách căn cơ, phải xây tường chắn bê tông cốt thép trên nền cọc khoan nhồi. Các phương án làm rọ đá hay đóng thanh ray chắn chỉ có hiệu quả trong một vài năm.

Ngoài điểm nóng sạt lở trên đèo Hải Vân, khu vực đèo Cả (Phú Yên – Khánh Hòa), đèo Khe Nét (Quảng Bình – Hà Tĩnh) cũng còn nhiều điểm có nguy cơ sạt lở cao, nhất là trong mùa mưa này, chưa kể một số đoạn đường sắt đi qua vùng ngập lụt còn có nguy cơ trôi nền đường sắt rất nguy hiểm. Đơn cử, trong đợt mưa không lớn vào giữa tháng 04/2008, đoạn đường sắt đi qua huyện Tuy Phong (Bình Thuận) đã bị trôi 850m nền đường, trong đó có 130m bị trôi hoàn toàn (cả nền đường và đường ray)… “Sạt lở đường sắt có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Trong khi chờ các giải pháp căn cơ để đảm bảo an toàn chạy tàu, ngành đường sắt chỉ biết tăng cường nhân viên tuần đường, nếu xảy ra sự cố có thể kịp dừng tàu để tránh xảy ra tai nạn” - một cán bộ công tác trên ga Hải Vân cho biết.

Một đoạn đường sắt trên đèo có nguy cơ sạt lở ta-luy âm.